Στο τέλος της χρονιάς έρχονται οι λίστες. Και οι καλύτερες λίστες είναι οι μουσικές λίστες. Κάποιοι παρακολουθούσατε την πορεία της φετινής #blogovision μέσα από το ~kouragio, σήμερα όμως που έφτασε η ώρα για το νο.1 και την τελική της λίστα, θα το γιορτάσουμε διαφορετικά.

Για το κλείσιμο της χρονιάς μαζί με τα δικά μου αγαπημένα άλμπουμ, αυτά που άκουσα περισσότερο τους τελευταίους μήνες, ήθελα να μοιραστώ και τις λίστες κάποιων φίλων που εκτιμώ τόσο ως ανθρώπους αλλά και για το ενδιαφέρον και την αίσθηση που έχουν για τη μουσική. Πρώτος εγώ είμαι που ήθελα να ξέρω τι τους άρεσε περισσότερο φέτος. Τους το ζήτησα και τους ευχαριστώ πάρα πολύ που ανταποκρίθηκαν ❤️

Για σήμερα το ~kouragio έχει μόνο καλή μουσική στο πρόγραμμα.

O πρώτος που ήθελα να ξέρω τι του άρεσε είναι ο Τάσος Μπρεκουλάκης aka M. Hulot, διευθυντής της έντυπης Lifo. Toν γνώρισα μέσω της μουσικής τις παλιές καλές εποχές των μπλογκ και είναι ένας άνθρωπος που, χωρίς υπερβολή, έχει παίξει σημαντικό ρόλο στη ζωή μου γιατί με βοήθησε πολύ. Πολύ. Είναι βέβαια και άνθρωπος με ασύλληπτο μουσικό αυτί, και γνώσεις. Είναι το χόμπι και μέρος της δουλειάς του. Το παλιό του μπλογκ M. Hulot’s Nothing Days (που δεν υπάρχει πια και μάλλον έχει χαθεί οριστικά), έχει θρέψει με πολύ καλά υλικά μια ολόκληρη γενιά μουσικόφιλων της χώρας μας. Τα τελευταία χρόνια έχει βυθιστεί (και) στο χώρο της ελληνικής τραπ και οι προτάσεις του, ξανά χωρίς υπερβολή, είναι οι μόνες που έχουν πραγματικό ενδιαφέρον. Θα το καταλάβετε παρακάτω. Τα longform κείμενα του είναι πλέον λιγότερα στη Lifo, αλλά όταν γράφει, δεν πιάνεται.

M. Hulot, the soundtrack

1. DJ Anderson do Paraiso - Queridão

2. Broadcast - Distant Call - Collected Demos 2000-2006

3. $ulee - Certified Shit Talker

4. jimmyaiso - JIMMYSICK, Pt.2

5. Emahoy Tsege Mariam Gebru - Souvenirs

6. Tropa do Bruxo - Crias do RJ

7. Cindy Lee - Diamond Jubilee

8. Jessica Pratt - Here in the Pitch

9. Rogê - Curyman II

10. Clara La San - Made Mistakes

11. Milan W. - Leave Another Day

12. La Luz - News of the Universe

13. DJ Znobia - Inventor Vol. 2

14. DJ Ws da Igrejinha - Made in Igrejinha, Vol.1

15. Cashen - God Loves Cash(en)

Ο δεύτερος είναι ο Schottkey, η αλλιώς Gernsback ή continuum. Δεν έχουμε γνωριστεί από κοντά, δεν ξέρω πως τον λένε ούτε και τον ρώτησα ποτέ. Μένει κάπου έξω από την Αθήνα σε ένα «μετα-βιομηχανικό προάστειο, με φύση τριγύρω κι ησυχία». Έγραφε μέχρι το 2021 στο μπλογκ schottkey.blogspot.com. Μεταξύ τριών-τεσσάρων μπλόγκερ που είχαμε κοινά γούστα και χαλαρή επικοινωνία, ο schottkey, gernsback ήταν αυτός του οποίου τις επιλογές παρακολουθούσα πάντα πρώτες γιατί ήξερα πως πάντα θα βρω κάτι που δεν γνώριζα αλλά και κάτι εκτός της δικής μου comfort zone. Πολύ εκλεκτικός τύπος. Αν και μου είπε πως φέτος δεν άκουσε πολλές νέες κυκλοφορίες αλλά κυρίως 70’s jazz, η λίστα του με φετινές κυκλοφορίες είναι φοβερή.

Schottkey, the soundtrack

1. TOTAL BLUE-TOTAL BLUE [MUSIC FROM MEMORY]

2. DONATO DOZZY-MAGDA [SPAZIO DISPONIBILE]

3. PARADISE CINEMA-RETURNING, DREAM [GONDWANA]

4. BIBIO-PHANTOM BRICKWORKS II [WARP]

5. LOIDIS-ONE DAY [INCIENSO]

6. MK.GEE-TWO STAR & THE DREAM POLICE [R&R DIGITAL]

7. JABU-A SOFT AND GATHERABLE STAR [DO YOU HAVE PEACE?]

8. NALA SINEPHRO-ENDLESSNESS [WARP]

9. KELLY MORAN-MOVES IN THE FIELD [WARP]

10. FABIANA PALLADINO-S/T [XL]

11. SKEE MASK-RESORT [ILIAN TAPE]

12. SOSHI TAKEDA-SECRET COMMUNICATION [100% SILK]

13. G.S. SCHRAY-WHISPERED SOMETHING GOOD [LAST RESORT]

14. SHINICHI ATOBE-DISCIPLINE [DDS]

15. CLAIRO-CHARM [GOOD BUDDY]

16. FRANK AND TONY-ETHOS [SCISSOR AND THREAD]

17. FLOATING POINTS-CASCADE [NINJA TUNE]

18. VON SPAR-ALBUM I [BUREAU B]

19. TERRENCE DIXON-STUDIO SPACE [SELF-RELEASED]

20. NAEMI-DUST DEVIL [3XL]

Τρίτη είναι η νέα μου φίλη Μαρία Τροχοπούλου που εδώ και λίγες εβδομάδες μετέφερε την μουσική της εκπομπή της «Τροχογυρίσματα» στο Ράδιο Λασίθι 92,3 και η οποία αναμεταδίδεται και από το διαδικτυακό, Eternal Radio. Ραδιοφωνική παραγωγός για πολλά, πολλά χρόνια, φανατική μουσικόφιλη, ασχολείται και με ελληνικές και διεθνείς κυκλοφορίες. Δεν ακούει τα πάντα, αλλά ακούει σχεδόν τα πάντα. Καμία εκπομπή της δεν μοιάζει με την προηγούμενη. Δεν είναι άνθρωπος των άλμπουμ, ξεψαχνίζει τα κομμάτια τους. Της ζήτησα μια λίστα μόνο με ελληνική μουσική που κυκλοφόρησε φέτος και παρακάτω θα δείτε τα 15 τραγούδια που επέλεξε.

Mαρία Tροχοπούλου, the soundtrack

• Gemma – Παραμύθι feat. Marios Ntavelis (Fundracar) [Δρόμοι]

• Βασίλης Ράλλης – Σε μια πόλη που βράζει [Virtual]

• Μαρία Μπεθάνη - Lemon Pie [single]

• Βίνα Σέργη - Δε θέλω (The Bad Poetry Social Club) - single

• Nalyssa Green feat. Penny – Φίδια στα μαλλιά μου [Πολύ καλή στα πάρτι]

• Vassilinia - Δυο φιλιά [single]

• Stelios Lalousis - Οι μέρες άργησαν [single]

• RadioSol – Λιώνει [Mestiza]

• The Callas – Ανατολή [Ανατολή]

• Cilia Katrali – Αερόστατο [single από επερχόμενο άλμπουμ «Πατίνια στο φεγγάρι]

• Fonoptikon – Matrix [Multiple]

• Amanati – Medusa [Catharsis]

• Buzz’ Ayaz – Efdji [Buzz’ Ayaz, Κύπρος]

• Pan Pan x Years Of Youth – Μέρες σιωπής [Λύκοι στον Άρη]

• Παύλος Παυλίδης – Ερχόμαστε από τον ορίζοντα [Μπρανκαλεόνε]

για το τέλος το soundtrack με το οποίο συμβίωσε φέτος το ~kouragio μαζί με πολλά πολλά ακόμα

1. Rafael Toral - Spectral Evolution [Moikai]

Ambient, Electroacoustic, Drone, Nature Recordings, Third Stream ≈ instrumental, natural, dissonant, surreal, calm, suspenseful, peaceful, soothing, nature, polyphonic, avant-garde, complex

Aυτό είναι το καλύτερο άλμπουμ που άκουσα φέτος και η καλύτερη δουλειά ενός παλιού στο χώρο. Ο Rafel Toral, 57 ετών, έχει μια πολύ πλούσια δισκογραφία που κινείται στον ευρύτερο χώρο της πειραματικής μουσικής κι αν την παρατηρήσει κανείς θα ανακαλύψει σχετικά εύκολα το νήμα που τον έφερε μέχρι αυτό το αριστούργημα. Όσο όμως κι αν μοιάζει σε κάποια σημεία, πρόκειται για μια θεμελιωδώς διαφορετική δουλειά του σε σχέση με το παρελθόν. Και δεν αναφέρομαι μόνο στο δικό του παρελθόν αλλά ευρύτερα. Δεν είμαι ειδικός, νομίζω όμως πως με τον τρόπο του ο Rafel Toral σ’ αυτό το άλμπουμ φτάνει, αντικρύζει και κάνει μικρά βήματα σε απάτητα μουσικά εδάφη. Σε εδάφη που ο πειραματισμός, ο αυτοσχεδιασμός, η jazz, η ηλεκτρονική, η noise και η “tonal” μουσική δεν είχαν φτάσει έως τώρα. Το ότι πρόκειται για μουσική βαθιά γειωμένη και ανθρώπινη δημιουργεί μια ακόμα πιο ενδιαφέρουσα συνθήκη. Απαιτεί προσπάθεια για να την προσεγγίσεις αλλά σε ανταμείβει πλουσιοπάροχα.

Δεν θα μεταφέρω λόγια που έχει πει σε πρόσφατες συνεντεύξεις του γιατί ακόμα κι από περιέργεια, ακόμα κι αν σε κάποιον δεν αρέσει ή δεν ενδιαφέρεται για αυτό που ακούει, αξίζει να τις διαβάσει ολόκληρες εφόσον του αρέσει, γενικά, η μουσική.

Το μόνο πρόβλημα με τέτοιου είδους άλμπουμ είναι πως δεν γίνεται να τα ξανακούσεις για πρώτη φορά.

• Tone Glow 125: Rafael Toral [λινκ]

• Interview with Rafael Toral [λινκ]

2. Astrid Sonne - Great Doubt [Escho]

Art Pop, Ambient, Chamber Music, Singer-Songwriter ≈ minimalistic, atmospheric, female vocalist, longing, space, lethargic, surreal, nocturnal, existential, love, repetitive, abstract, rhythmic, melodic, avant-garde, mellow

-Πού νιώθεις ότι βρίσκεσαι με το Great Doubt;

Η ψυχολογική μου κατάσταση… Ουάου, ήμουν πραγματικά παντού (γέλια). Νιώθω υπέροχα για το άλμπουμ, αλλά η διαδικασία ήταν πολύπλοκη. Ένιωθα τόσο μεγάλη ανασφάλεια. Ένιωθα αβέβαιη. Κάθε φορά που δεν παίζεις για καιρό live ή οπουδήποτε αλλού, μπορείς εύκολα να μπεις σε μια αρνητική φάση, και νομίζω ότι το έκανα αυτό πολλές φορές. Μπορούσα να καταλάβω ότι ήταν καλό που πίεζα τον εαυτό μου να δοκιμάσει νέα πράγματα, αλλά από την άλλη ένιωθα πολύ φοβισμένη. Ποιες θα είναι οι συνέπειες απ’ αυτό το άλμπουμ; Θα μπορώ να παίζω σε φεστιβάλ πια; Θα πάψουν οι άνθρωποι να συνεργάζονται μαζί μου; Και, προφανώς, όταν ακούς το άλμπουμ μπορείς να δεις την εξέλιξη από το προηγούμενο υλικό μου, αλλά όταν είσαι εσύ αυτός που το δημιουργεί, σου φαίνεται σαν να προέρχεται από έναν άλλο πλανήτη, σαν να είναι κάτι μακρινό.

Και αυτό είναι το ενδιαφέρον με την κυκλοφορία μουσικής —την μετατρέπει σε κάτι άλλο. Έχω μια εντελώς διαφορετική σχέση με τα singles που κυκλοφόρησαν αρχικά. Είναι τόσο περίεργο (γέλια). Αλλά είναι υπέροχο! Δεν νομίζω ότι έχω απολαύσει περισσότερο να κυκλοφορώ υλικό απ’ όσο τώρα. Νιώθω καλά και σίγουρη. Αυτό μοιάζει με το άλμπουμ που ήθελα να κάνω.

-Αυτό το άλμπουμ πραγματικά ξεκαθαρίζει πολλά για τη δουλειά σου. Τώρα νιώθω ότι αντιλαμβάνομαι το χιούμορ στα τραγούδια σου, ακόμα και όταν δεν έχουν καθόλου φωνητικά, και νομίζω ότι αυτό συμβαίνει εν μέρει επειδή ακούς τα τραγούδια με φωνητικά και μετά, όταν αυτά σταματούν, μπορείς πραγματικά να απολαύσεις τον ήχο ενός συνθεσάιζερ ή το πώς ακούγεται ένα drum beat μέσα σε έναν απέραντο χώρο. Το ότι αναφέρθηκες στο χιούμορ μου φαίνεται πολύ συναρπαστικό και αναρωτιέμαι αν ήταν κάτι που πάντα σε ενδιέφερε.

Πάντα φοβόμουν πολύ το χιούμορ, αλλά τώρα αρχίζω να νιώθω ότι μπορώ να το ενστερνιστώ. Αν θες να πιέσεις τον εαυτό σου, πρέπει να εκτεθείς με έναν τρόπο που δεν σου εμπνέει πάντα εμπιστοσύνη. Ή να το κάνεις με έναν τρόπο που να μοιάζει τρομακτικός. Χρειάζεται να κάνεις κάτι που δεν σου φαίνεται πάντα άνετο. Πρέπει να προκαλέσεις τον εαυτό σου. Παλιά, ήθελα πραγματικά να με παίρνουν στα σοβαρά. Τώρα αντιλαμβάνομαι ότι οι καταστάσεις μπορεί να είναι πολύ πιο ρευστές. Δηλαδή, όσο μου αρέσει να παίρνω τα πράγματα στα σοβαρά, μου αρέσει επίσης να διασκεδάζω, όπως και σε όλους. Είμαι άνθρωπος και είναι σημαντικό να υπάρχει ισορροπία και στις δύο αυτές πλευρές της ζωής.

• Tone Glow 120: Astrid Sonne [λινκ]

3. Sarah Davachi - The Head as Form’d in the Crier’s Choir [Late Music]

Drone, Minimalism, Chamber Music ≈ minimalistic, chamber music, instrumental, meditative, atmospheric, calm, mellow, sparse, dark

Όταν η Sarah Davachi κάθισε στην εκκλησία Église du Gesù στην Τουλούζη της Γαλλίας, τον περασμένο Οκτώβριο, την περιέβαλλε πλήρες σκοτάδι. Μέσα στον χώρο αντηχούσαν οι βαθιοί ήχοι των πλήκτρων από το εκκλησιαστικό όργανο που έπαιζε. «Κοίταξα γύρω μου και έβλεπε μόνο μια θάλασσα σκοταδιού», θυμάται. «Ήταν τρομακτικό, αλλά ταυτόχρονα, για να το πω απλά, είχε μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα».

Έναν χρόνο αργότερα, αυτή η ατμόσφαιρα αποτυπώνεται στο "Night Horns", το τελευταίο κομμάτι του άλμπουμ της The Head as Form’d in the Crier’s Choir. Το 23λεπτο έργο είναι εξίσου μια ηχογράφηση του χώρου όσο και του ίδιου του οργάνου· η Davachi συνέθεσε και ηχογράφησε το κομμάτι μέσα στην εκκλησία, με τη μουσική να απορροφά την απόκοσμη αίσθηση του περιβάλλοντος χώρου και το αντίστροφο.

Το εκκλησιαστικό όργανο στη νεογοτθική εκκλησία της Τουλούζης είναι ένα από τα πολλά που περιλαμβάνονται στο νέο άλμπουμ της Davachi. Τρία ακόμη όργανα κατέχουν κεντρική θέση: το διάσημο όργανο στη Βασιλική της Santa Maria dei Servi, ένα γοτθικό ρωμαιοκαθολικό θαύμα στη Μπολόνια της Ιταλίας· το αντισυμβατικό όργανο της σύγχρονης, με χάλκινη στέγη, εκκλησίας Temppeliaukio στο Ελσίνκι της Φινλανδίας· και το αναγεννησιακού τύπου όργανο στο παρεκκλήσι Fairchild Chapel του Oberlin College στο Οχάιο.

Η Davachi δεν ηχογράφησε μόνο τους ήχους των οργάνων, αλλά και τους χώρους όπου βρίσκονταν, καταγράφοντας την αλληλεπίδραση του οργάνου με την ακουστική του κάθε τόπου. Επίσης, ηχογράφησε τους μηχανισμούς των οργάνων, καταγράφοντας τον ήχο του αέρα που απελευθερώνεται από τις βαλβίδες και ρέει μέσα και έξω από τους σωλήνες. Οι ευκαιρίες για να παίξει κανείς σε τέτοια σπάνια όργανα είναι συνήθως συνδεδεμένες με συναυλίες ή καλλιτεχνικές παραμονές, οπότε η Davachi εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο τις περιπτώσεις που βρέθηκε κοντά τους. «Προσπαθώ να ηχογραφώ τα πάντα, για παν ενδεχόμενο», λέει.

Η Davachi παρακολούθησε μια ζωντανή παράσταση του L’Orfeo και εντυπωσιάστηκε βαθιά. «Ήταν τόσο μινιμαλιστική, σουρεαλιστική, σχεδόν απόκοσμη στον σχεδιασμό και τη χορογραφία της», θυμάται.

«Έδινε στη μουσική και στο νόημά της μια εντελώς καινούργια προοπτική. Αυτό με έκανε να σκεφτώ τη χρήση της αφήγησης με έναν τρόπο που δεν είχα εξερευνήσει προηγουμένως στη δική μου δουλειά».

• Sarah Davachi: Moving Between Worlds [λινκ]

4. Klara Lewis - Thankful [Editions Mego]

Ambient, Noise, Post-Minimalism, Drone, Glitch, Tape Music

Ο Peter Rehberg, γνωστός και ως Pita, ήταν Βρετανο-Αυστριακός συνθέτης ηλεκτρονικών ηχητικών έργων. Υπήρξε επικεφαλής της Editions Mego, την οποία ίδρυσε το 2006 ως διάδοχο της δισκογραφικής Mego.

H Klara Lewis του έστειλε ένα demo και τελικά κυκλοφόρησε εκεί τον πρώτο της δίσκο το 2014 σε ηλικία 21 ετών. Όπως έχει πει σε μια συνέντευξή της, όταν έστειλε το demo δεν είχε αναφέρει πως είναι κόρη του Graham Lewis, βασικό μέλος των Wire. Ο Peter Rehberg πέθανε το καλοκαίρι του 2021 σε ηλικία 53 ετών.

To Thankful είναι ο δικός της «εγκάρδιος φόρος τιμής, ακριβής ως προς τη μεθοδολογία και το πνεύμα του».

5. Sophia Jani, Teresa Allgaier - Six Pieces for Solo Violin [Squama]

Modern Classical, Chamber Music

Sophi Jani: Αυτό που βρίσκω ενδιαφέρον στο βιολί ως όργανο είναι ότι έχει παραμείνει το ίδιο για εκατοντάδες χρόνια. Οι μεγάλοι σημαντικοί κύκλοι έργων για βιολί, όπως αυτοί των Biber, Bach, Paganini, Ysaÿe ή Sciarrino, δεν αποτελούσαν τόσο αντίδραση στην εξέλιξη του ίδιου του οργάνου – σε αντίθεση με το πιάνο, για παράδειγμα – αλλά αφορούσαν το είδος της μουσικής που μπορούσε να γραφτεί πάνω σε αυτό, μέσα στις δυνατότητες των εκτελεστών. Το ρεπερτόριο εξελίχθηκε περισσότερο με βάση τα γούστα μιας συγκεκριμένης περιόδου και το ποιος έγραφε για ποιον, παρά από την τεχνική πρόοδο. Όταν συνεργάστηκα με τη βιολονίστρια Teresa Allgaier για να δουλέψουμε πάνω στη μουσική για βιολί, αναρωτηθήκαμε ποια θα μπορούσε να είναι η δική μας συμβολή ως δύο γυναίκες του 21ου αιώνα σε αυτό το πλαίσιο.

Δουλέψαμε στα Six Pieces συστηματικά για περίπου τρία χρόνια. Αυτό που ήταν ασυνήθιστο στη διαδικασία μας ήταν ότι δουλέψαμε εξαιρετικά στενά μαζί, παρόλο που οι ρόλοι εκτελεστή-συνθέτη ήταν σαφώς διαχωρισμένοι. Αρχικά, συναντιόμασταν μία φορά την εβδομάδα για να πειραματιστούμε και να ηχογραφήσουμε σύντομες φράσεις και μουσικά σκίτσα, κάτι που μου έδινε την ευκαιρία να αναπτύξω τις πρώτες μου ιδέες ακούγοντας τη μουσική που δημιουργούνταν, και όχι απλώς καθισμένη μπροστά από μια παρτιτούρα. Αργότερα στη διαδικασία της σύνθεσης, διατηρήσαμε περιστασιακά αυτή την προσέγγιση και της έστελνα την παρτιτούρα ενός μεγαλύτερου αποσπάσματος, το οποίο δούλευε και μου επέστρεφε μια ηχογράφηση. Επειδή δεν είχαμε μια σαφή προθεσμία, μπόρεσα να ξαναδουλέψω τη μουσική μέχρι να φτάσουμε σε ένα σημείο όπου κάθε φράση ήταν ακριβώς εκεί που τη θέλαμε. Το αποτέλεσμα ήταν έξι διαφορετικά κομμάτια, καθώς και μια μικρότερη εισαγωγή, για να καλωσορίσουμε τον ακροατή στον κόσμο της μουσικής του σόλο βιολιού.

Ως συνθέτης, το να γράφω μουσική για σόλο βιολί με έκανε να νιώθω κάποιες φορές σαν να παίζω ένα παιχνίδι σκακιού. Υπήρχαν στιγμές που το να αναπτύξω μια μουσική ιδέα σε αυτό το όργανο ήταν πολύ δύσκολο, καθώς μπορεί γρήγορα να οδηγηθείς σε αδιέξοδο από την άποψη των φυσικών δυνατοτήτων του εκτελεστή. Έτσι, όταν ξεκινούσα με μια ιδέα, έπρεπε να σκεφτώ από την αρχή πού θα οδηγούσε. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο όταν επιλέγεις μια περιορισμένη, μινιμαλιστική μουσική γλώσσα, που στη δική μου περίπτωση συχνά σημαίνει τροπική αρμονία (modal harmony) και μουσικές ιδέες βασισμένες σε τρίτες (triads) και πέμπτες (fifths). Ο εκτελεστής αντιμετωπίζει εδώ μια τεράστια πρόκληση, επειδή αυτού του είδους η μουσική λειτουργεί μόνο αν παίζεται με άνεση και απόλυτη ακρίβεια.

Όπως έγραψε ο David Lang στις σημειώσεις που συνοδεύουν τα Six Pieces: «(…) η απλότητα είναι το αποτέλεσμα του να κρύβεις όλη τη σκληρή δουλειά που έγινε για να δημιουργηθεί. Μερικές φορές, το πιο περίπλοκο πράγμα που μπορεί να κάνει κάποιος είναι να προσπαθήσει να δημιουργήσει κάτι που να μοιάζει ανεπιτήδευτο· απαιτεί πολλή προσπάθεια για να μας κάνει να νιώθουμε πως κάτι είναι αβίαστο». Νομίζω πως αυτό αποτυπώνει πολύ καλά την ουσία των Six Pieces.

• Composer Sophia Jani on her Six Pieces for Solo Violin [λινκ]

6. Félicia Atkinson - Space As An Instrument [Shelter Press]

Ambient, Electroacoustic, Spoken Word, Field Recordings, ASMR, Drone, Modern Classical ≈ calm, peaceful, repetitive, melancholic, sparse, avant-garde, atmospheric, introspective, natural, female vocalist

“Standing but not facing completely what’s in front of me”

7. Gerald Cleaver - The Process [577 Records]

Detroit Techno, Jazz, IDM, Minimal Techno, Dub Techno ≈ suspenseful, mysterious, instrumental

«Το Ντιτρόιτ είναι η καρδιά μου. Είναι το περιβάλλον της φαντασίας μου απ’ τη στιγμή που ξεκίνησα. Θέλω αυτός ο δίσκος να ακουστεί σαν ένα μεγάλο mix, γιατί η έμπνευση προήλθε από το τραγούδι μου, "El Permanente", το οποίο ακούγεται προς το τέλος. Το ευχάριστο με αυτό (και με κάθε ηλεκτρονικό άλμπουμ για μένα) είναι ότι βασίζεται στο μεγάλο μου πάθος: τον αυτοσχεδιασμό. Δημιουργώ έναν ήχο που (με) εμπνέει, και μετά αρχίζω να αυτοσχεδιάζω. Αυτή είναι η κληρονομιά του Roscoe Mitchell. Για μένα, αυτό είναι ένα από τα πιο βαθιά μαθήματα (μουσικά και μη).»

8. Lia Kohl - Normal Sounds [Moon Glyph]

Electroacoustic, Sound Collage, Ambient, Field Recordings, Chamber Music, Drone, Glitch ≈ atmospheric, calm, soothing, instrumental, soft

Aly Eleanor: Ποια ήταν η σχέση σου με τη μουσική; Ποια ήταν κάποια από τα πρώτα πράγματα που σε έκαναν να παθιαστείς μαζί της;

Lia Kohl: Και οι δύο μου γονείς είναι μουσικοί, οπότε αυτό ήταν μια καλή αρχή. Αγαπώ τη μουσική, αλλά τη νιώθω περισσότερο σαν τον αέρα που αναπνέω, παρά σαν μια παθιασμένη σχέση. Όταν με ρωτούν για τις επιρροές μου, τείνω περισσότερο να αναφέρομαι στην ποίηση και στις εικαστικές τέχνες.

AE: Ποια ήταν τα καθοριστικά μουσικά σου ερεθίσματα, όταν συνειδητοποίησες ότι η μουσική γίνεται κάτι τόσο ενστικτώδες και ουσιαστικό για σένα;

LK: Όταν μετακόμισα στο Σικάγο λίγο περισσότερο από δέκα χρόνια πριν, ξεκίνησα να αυτοσχεδιάζω για πρώτη φορά. Το να πάρω τον αυτοσχεδιασμό πιο σοβαρά ήταν μια καθοριστική εμπειρία για μένα. Η ιδέα ότι μπορούσα να δημιουργήσω οποιονδήποτε ήχο με το τσέλο και ότι η αυτή η σύνθεση συνέβαινε σε πραγματικό χρόνο, συνδιαλεγόμενη με άλλους ανθρώπους. Αυτό ήταν που έβαλε την ακρόαση στο επίκεντρο για μένα, αντί της τεχνικής. Έχω κλασική εκπαίδευση και εκεί η έμφαση δίνεται στην επίτευξη ενός συγκεκριμένου στόχου, ενώ ο αυτοσχεδιασμός είναι κάτι που αναδύεται καθώς συμβαίνει. Ο αυτοσχεδιασμός άλλαξε τη σχέση μου με τον χρόνο, την ακρόαση και τη «συνομιλία» με άλλους μουσικούς που αγαπώ.

AE: Τι ήταν αυτό που σου τράβηξε την προσοχή σε αυτούς τους συγκεκριμένους ήχους αυτού του άλμπουμ; Όλοι αυτοί οι ήχοι που χρησιμοποιείς εκλαμβάνονται περισσότερο σαν ένα περιβάλλον, σαν μια «ηχητική αιθαλομίχλη», παρά σαν κάτι που ακούμε συνειδητά – όπως όταν χτυπά ένας συναγερμός αυτοκινήτου στον δρόμο και προσπαθείς να κοιμηθείς, και ξαφνικά σε κάνει να επανεξετάσεις τι μπορεί να είναι. Τι σε συνδέει με τους ήχους που χρησιμοποιείς;

LK: Στον δίσκο υπάρχουν δύο κατηγορίες ήχων. Υπάρχουν τυχαίοι ήχοι και πιο σκόπιμοι ήχοι, αλλά όλοι είναι ήχοι που έχουν δημιουργηθεί από ανθρώπους χωρίς να έχουν σκοπίμως κάποια μουσικότητα. Ξεκίνησα με τους «βόμβους» από ψυγεία – μπορεί να είναι δυνατοί και έντονοι με πολλές συχνότητες. Ήμουν σε περιοδεία και άρχισα να ηχογραφώ ήχους από ψυγεία σε διάφορα μέρη, όπως στο αεροδρόμιο. Μερικές φορές, στην πρακτική της ηχογράφησης πεδίου, αρχίζεις να ηχογραφείς ήχους και δεν συνειδητοποιείς ότι πρόκειται για μια συλλογή μέχρι να έχεις μαζέψει αρκετούς. Μόλις άρχισα αυτή τη συλλογή, άρχισα να ακούω πιο συνειδητά αυτούς τους ήχους. Όπως, για παράδειγμα, τα τζινγκλ των self-checkout σε ένα αεροδρόμιο. Είναι απλά συνθεσάιζερ, αλλά δεν τα σκεφτόμαστε ως μουσική. Κάποιος έφτιαξε αυτόν τον ήχο, κάποιος αποφάσισε ότι αυτό θα συμβαίνει όταν είσαι στο Target και τελειώνεις την πληρωμή σου. Κάποιος πήρε αυτή την απόφαση, χωρίς να σκέφτεται καθόλου τη μουσική. Αλλά εγώ μπορώ να φτιάξω μουσική από αυτό, και μου φαίνεται ενδιαφέρον.

AE: Δεδομένου του παιχνιδιάρικου τρόπου με τον οποίο εξερευνάς αυτούς τους ήχους, είτε κρίνοντας τον τίτλο του άλμπουμ είτε μιμούμενη έναν ήχο από παγωτατζίδικο ή τον Patrick [Shiroishi] που σολάρει πάνω σε έναν συναγερμό αυτοκινήτου, είναι εύκολο να μην τους θεωρήσεις αρχικά ως χιουμοριστικούς, επειδή είναι συνήθως τόσο ασήμαντοι, αλλά εσύ τους επαναπροσδιορίζεις και τους κάνεις κάπως αστείους.

LK: Ω, χαίρομαι που αυτή είναι η εμπειρία σου.

AE: Σε ενδιαφέρει να βλέπεις αυτή την πλευρά των πραγμάτων;

LK: Νομίζω ότι ο κόσμος είναι γεμάτος από δυνατότητες για παιχνίδι.

• Listening to Space and Time: Lia Kohl’s Normal Sounds [λινκ]

9. Total Blue - Total Blue [Music From Memory]

Tribal Ambient, New Age, Progressive Electronic, Nu Jazz, Ambient Dub, Jazz Fusion ≈ atmospheric, lush, ethereal, mellow, nocturnal, summer, tribal, instrumental, mysterious, soothing, surreal, aquatic, warm

- Ακούω διαρκώς ένα «smooth» παίξιμο σε αυτό το δίσκο και αναρωτιέμαι τι σας οδήγησε σε αυτήν τη συγκεκριμένη ηχητική παλέτα;

Anthony: Ο πατέρας μου, Bob Calonico, είναι επαγγελματίας σαξοφωνίστας/κλαρινετίστας και δίδασκε τζαζ/συμφωνική στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ (και συμμετέχει στο άλμπουμ!). Με μεγάλωσε ακούγοντας καλλιτέχνες όπως ο Miles Davis, ο Coltrane, ο Michael Brecker, και οι Weather Report. Έτσι, για μένα, το fusion και το smooth είναι στοιχεία της τζαζ που πάντα αγαπούσα και μελετούσα. Είναι αυτή η αυθεντική αρμονία και ο ρυθμός που λατρεύω και αυτές οι απαλές αιθέριες ψηφιακές υφές βοηθούν για να εκφραστεί όλο αυτό. Επιπλέον, πάντα βασιζόμουν στον Al και τον Nick (τα άλλα μέλη της μπάντας) για να μου δείξουν τον δρόμο προς τη σωστή μουσική.

Ο Alex με έφερε σε επαφή με τον Jon Hassell το 2007 και με το Timeless του Abercrombie. Τείνω να προσελκύομαι από μουσική που είναι ταυτόχρονα smooth και βαθιά, όπως οι Lonnie Liston Smith and the Cosmic Echoes – επεξεργασμένα πιάνα που σε ταξιδεύουν μακριά αλλά και βαθιά μέσα στην καρδιά σου ταυτόχρονα. Ο Nick, επίσης, μου έδειξε το Akai EVI1000/EWV2000 synth horn που παίζω σε πολλά κομμάτια. Έχει έναν όμορφο αναλογικό τόνο και σε προκαλεί να παίξεις smooth φράσεις.

• Total Blue: An interview with the LA trio about closet synths, torturous perfectionism, the Pacific Ocean, and aftershave [λινκ]

10. The Bug - Machine [Relapse]

Post-Industrial, Illbient,Ambient Dub ≈ heavy, repetitive, anxious, sampling, dark, cold, dense, ominous, noisy, apocalyptic, rhythmic, raw, atmospheric, instrumental, hypnotic, serious, mechanical

-Ποιο ήταν το βασικότερο στοιχείο που ήθελες να αποτυπώσεις με αυτές τις κυκλοφορίες;

-«Κυρίως, ήταν να δημιουργήσω μια νέα μορφή dub μουσικής που δεν την άκουγα. Είμαι ερωτευμένος με το dub και τη reggae εδώ και δεκαετίες, από τότε που ήμουν παιδί. Το punk και η reggae ήταν αλληλένδετα όταν μεγάλωνα, και η dub μουσική, οι παραγωγοί ο Scientist, ο King Tubby, ο Adrian Sherwood, ο Lee Perry, με ενέπνευσαν απίστευτα ως μουσικό παραγωγό. Η σύγχρονη dub μουσική ακούγεται παλιά και βαρετή. Ακούγεται επίπεδη και χωρίς έμπνευση. Αυτό που πήρα εγώ από τη dub μουσική ήταν πως ένιωθα ότι μεταδιδόταν από το μέλλον και είχε την αξία ενός "μελλοντικού σοκ", ενώ η περισσότερη σύγχρονη dub μουσική δεν ακούγεται έτσι.

»Νομίζω ότι ήθελα να δημιουργήσω dub μουσική που να εμπνέεται από την επιστημονική φαντασία. Νομίζω ότι ήταν ο William Gibson στο "Necromancer"… υπάρχει μια παράγραφος εκεί που μιλά για τη dub μουσική που μεταφέρεται στο σύμπαν, κάτι που δεν με αφορά. Όταν μιλάω για επιστημονική φαντασία, δεν εννοώ το διαστημικό έπος· αναφέρομαι στον J.G. Ballard, όταν μιλά για δυστοπία και τη δύσκολη σχέση μεταξύ ανθρώπων και τεχνολογίας.

»Ενώ όλοι φαίνεται να είναι εντελώς εμμονικοί με το να είναι αρεστοί, ήθελα να δημιουργήσω dub μουσική που σε κάποιους σίγουρα δεν θα άρεσε. Ήθελα βασικά να δοκιμάσω τα ηχοσυστήματα, τα αυτιά των ανθρώπων, τα σώματα και τις αντιλήψεις για το τι θα μπορούσε να είναι η dub και η dance μουσική, γιατί σίγουρα αυτά τα πράγματα δεν είναι παραδοσιακή dance μουσική. Αλλά στις συναυλίες μου, ο κόσμος τρελαίνεται με αυτά, και αυτός είναι ένας από τους κύριους στόχους μου… πρέπει να έχεις αυτή τη φυσική διέξοδο για την ένταση και τις απογοητεύσεις της ζωής. Νομίζω ότι πάντα έβλεπα τη μουσική μου ως καταλύτη γι’ αυτό. Ένα είδος εξορκισμού, απλά να ξεφορτωθείς τα πράγματα από τους ώμους σου, να τα βγάλεις έξω, και να χρησιμοποιήσεις τη μουσική ως καταλύτη για αυτό».

• Future Shock: In Conversation with The Bug’s Kevin Martin [λινκ]

11. Nala Sinephro - Endlessness [Warp]

Jazz Fusion, Progressive Electronic, Space Ambient, ECM Style Jazz, Spiritual Jazz, Avant-Garde Jazz, Progressive Electronic, Nu Jazz, Third Stream ≈ hypnotic, space, lush, instrumental, soothing, progressive, calm, peaceful, mellow, ethereal, atmospheric, meditative, spiritual, soft, improvisation, repetitive, surreal, complex, psychedelic, nocturnal, futuristic, polyphonic, melancholic, melodic, dense, uplifting, eclectic, sentimental

12. Loidis - One Day [Incienso]

Microhouse, Dub Techno, Tech House ≈ repetitive, hypnotic, rhythmic, minimalistic, futuristic, atmospheric, soothing, nocturnal, lush, sampling, ethereal, mysterious, warm, psychedelic, sensual

- Mε το Οne Day, κατάφερες να βγάλεις το δίσκο της χρονιάς για το Resident Advisor. Είσαι ευχαριστημένος με την ανταπόκριση;

Με πολλούς τρόπους, το Loidis project μοιάζει πιο κοντά σε αυτό που ξεκίνησα ως Huerco S. Είναι μια επιστροφή σε μουσική πιο κοντά σε house και techno. Ίσως να έχω υπερβολική επίγνωση των 20ετών κύκλων που ανακυκλώνονται τα trends, αλλά να που είμαστε δύο δεκαετίες μακριά από τα ‘00s, και οι κυρίαρχες τάσεις στη dance μουσική γίνονται όλο και πιο μαξιμαλιστικές. Μου λείπει η αυτοσυγκράτηση, η διακριτικότητα και ο αισθησιασμός. Όσο κι αν εκτιμώ κάθε αναγνώριση για τον δίσκο, θα προτιμούσα περισσότερα bookings. Οπότε, αν είσαι promoter που το διαβάζει αυτό: πάρε με τηλ!

• RA.965 Loidis [λινκ]

13. The Necks - Bleed [Northern Sky]

Ambient, Avant-Garde Jazz ≈ atmospheric, instrumental, calm, sparse, mysterious, soothing, minimalistic, meditative

Οι άνθρωποι συχνά μας ρωτούν: «Δηλαδή δεν κάνετε ποτέ πρόβες;» λες και είναι κάτι ασυνήθιστο. Δεν θα μπορούσαμε να κάνουμε πρόβες για να δημιουργήσουμε αυτό που θέλουμε. Δεν θέλουμε να ξέρουμε πού πηγαίνουμε — τουλάχιστον μέσω μιας λογικής διαδικασίας. Πιθανόν μετά από 38 χρόνια που παίζουμε μαζί να υπάρχει κάτι βαθιά μέσα μας που μας δίνει μια αίσθηση του πού πηγαίνουμε, αλλά δεν θέλουμε να έχουμε μια λογική ιδέα ή μια προκαθορισμένη πορεία για το τι θέλουμε να παρουσιάσουμε.

Όλα είναι διαισθητικά: Δεν κάθομαι στο πιάνο λέγοντας: «Εντάξει, εδώ θα παίξω κάτι μελωδικό». Απλώς παίζω πιάνο, και αυτό που προκύπτει είναι πιο περίπλοκο από οτιδήποτε θα μπορούσα να σκεφτώ μέσα στη πλαίσια της λογικής. Θέλω να συγκινηθώ ή να ψυχαγωγηθώ από αυτό που έχω δημιουργήσει, όπως πιστεύω θέλει κάθε καλλιτέχνης. Θέλουμε να νιώσουμε ενδιαφέρον όταν ακούμε κάτι που κάναμε: «Ουάου, δεν ξέρω γιατί το έκανα αυτό ή γιατί φαίνεται να λειτουργεί». Ένας τρόπος να το πετύχεις αυτό είναι να κάνεις στην άκρη, να απομακρύνεις τον εαυτό σου από την ορθολογική διαδικασία της δημιουργίας.

• The Necks are keeping it normal [λινκ]

14. Milan W. - Leave Another Day [STROOM]

Neo-Psychedelia, Dream Pop, Ambient Pop ≈ longing, dark, melancholic, sad, rhythmic, psychedelic, breakup, atmospheric, love, passionate, mysterious, hypnotic

Dean Blunt x [place your preferred reference here]

15. KMRU - Natur [Touch]

Drone, Noise, Ambient,Field Recordings, Musique concrète, Dark Ambient ≈ nocturnal, dark, noisy, nature, atmospheric, instrumental, hypnotic, avant-garde, mechanical, ethereal, suspenseful, ominous, melancholic

Οι νύχτες στο Βερολίνο είναι πολύ ήσυχες σε σύγκριση με αυτές στο Ναϊρόμπι, όπου ακούγονται ήχοι από αμέτρητα έντομα και κελαηδίσματα πουλιών. Έτσι, όταν είμαι στο Ναϊρόμπι, αφήνω το μαγνητοφωνάκι μου έξω στο παράθυρο τη νύχτα, ώστε να μπορώ να ακούω τις ηχογραφήσεις κατά τη διάρκεια των νυχτών στο Βερολίνο, όταν γίνονται υπερβολικά ήσυχες.

Το Νatur δημιουργήθηκε αρχικά το 2022, και από τότε ο KMRU το έχει καθιερώσει ως βασικό στοιχείο των ζωντανών εμφανίσεών του, τροποποιώντας και διαμορφώνοντάς το καθώς το παρουσίαζε σε περιοδείες με τον Fennesz μέχρι τη φετινή του κυκλοφορία. «Έγινα ένα με αυτό, συγχωνεύτηκα μαζί του μέσα από τις παραστάσεις και τις περιοδείες.»

• Nurturing sonic worlds: potentials of field recording with KMRU [λινκ]

16. More Eaze - lacuna and parlor [Mondoj]

Ambient, Ambient Americana, Electroacoustic, Post-Minimalism ≈ calm, mellow, ethereal, minimalistic, suspenseful, instrumental

«Η ιδέα της αυτοκρατορίας και της παρακμής είναι πάντα στο μυαλό μας. Μεγάλωσα στα πιο κλασικά αμερικανικά προάστια, στο Σαν Αντόνιο. Μόλις το δεις, δεν μπορείς να κάνεις πως δεν το είδες. Πάντα υπάρχει κάτι κακό που παραμονεύει και οι άνθρωποι στα προάστια – ειδικά στα προάστια του Τέξας – φοβούνται πάρα πολύ για τα πάντα. Η μαμά μου ζει στο Σαν Αντόνιο και υπάρχει ένα παγωτατζίδικο που περνάει στη γειτονιά της. Μου είπε ότι οι γείτονες πιστεύουν ότι είναι κάποιος που παρακολουθεί τα σπίτια για να τα κλέψει. Η εικόνα μοιάζει τόσο ειδυλλιακή αλλά είναι γεμάτη παράνοια και έναν περίεργο τύπο θυμού και καχυποψίας.»

«Προσπάθησα να απορρίψω τις ρίζες μου στην Αμερικάνα, αλλά στην πραγματικότητα νιώθω πιο ελεύθερη να αγκαλιάσω αυτή την πλευρά από τότε που έφυγα από το Τέξας. Για μένα, η Αμερικάνα είναι κάτι πολύ περισσότερο απ’ αυτό που φαίνεται. Είναι βαθύτερη και πιο παράξενη από αυτό που πολλοί θεωρούν. Έχει κάτι πολύ περίεργο και “λιντσεϊκό” όταν αρχίζεις να την ξετυλίγεις. Κάτι που πολλοί άνθρωποι που απλώς τη βλέπουν επιφανειακά το χάνουν.»

• A Lone Star: More Eaze Interviewed [λινκ]

17. Helado Negro - PHASOR [4AD]

Neo-Psychedelia, Indietronica, Ambient Pop, Indie Pop ≈ mellow, soft, warm, atmospheric, male vocalist, soothing, psychedelic, hypnotic, love, aquatic, progressive, ethereal, lush

* Το Phasor είναι μια μαθηματική έννοια που χρησιμοποιείται στη φυσική και την ηλεκτρολογία για να περιγράψει κυματικές ή περιοδικές κινήσεις, όπως αυτές που συμβαίνουν στο ηλεκτρικό ρεύμα ή στις δονήσεις. Για παράδειγμα αν δύο κύματα έχουν διαφορετική φάση (είναι «εκτός συγχρονισμού»), τα phasors τους δείχνουν πώς αυτά τα κύματα συνδυάζονται. Μπορεί να ενισχύονται ή να αλληλοακυρώνονται, όπως συμβαίνει όταν δύο πέτρες πέσουν στο νερό και δημιουργούν κυματισμούς.

- Πες μου για τον τίτλο, PHASOR. Διάβασα το δελτίο τύπου σου και έχω μια βασική ιδέα για την έννοια, αλλά δεν είμαι ιδιαίτερα εξοικειωμένος με τη φυσική, οπότε ίσως μπορείς να με βοηθήσεις να καταλάβω.

Χωρίς να μπω σε πολλές λεπτομέρειες, ομολογώ ότι έφαγα πολλά μανιτάρια όσο δούλευα αυτόν τον δίσκο. Ήξερα τι σήμαινε, αλλά στην πραγματικότητα δεν ήξερα τι σήμαινε. Οπότε νομίζω ότι η κύρια πρόθεσή μου ήταν, "Τι σημαίνει αυτό; Θα με κάνει να το σκέφτομαι για πολύ καιρό; Το καταλαβαίνω καν; Είναι υποτίθεται κάτι βαθύ;"

Δεν υποτίθεται ότι πρέπει να είναι πολύ βαθύ, αλλά μου άρεσε ο ορισμός. Μου αρέσει η ιδέα του PHASOR ως μια μέτρηση του χρόνου για μένα, αυτή η αλληλοεπικάλυψη των ταλαντώσεων με ό,τι κάνω, και κάπως συνειδητοποιώντας ότι έχω ξεπεράσει τον παλιό εαυτό μου. Και τώρα είμαι εντάξει. Νιώθω καλά με αυτό το άτομο που είμαι αυτή τη στιγμή. Είναι κάπως σαν να κάνεις μια απογραφή αυτής της στιγμής.

• Futurism Restated #51.5: Helado Negro Interviewed [λινκ, paywall]
  

18. ENDON - Fall Of Spring [Thrill Jockey]

Death Industrial, Dark Ambient, Power Noise, Harsh Noise ≈ surreal, anxious, sampling, dark, death, dissonant, dense, noisy, scary, rhythmic, infernal, avant-garde, atmospheric, male vocalist, mechanical

FACTS

1. Don’t look at me.

2. This is punishment, Time does not heal.

3. Everything is substitute.

- Πείτε μας για τη δημιουργία του νέου σας άλμπουμ "Fall of Spring".

M: Προσπαθούσα να δημιουργήσω οργανική μουσική με ανόργανα υλικά.

A: Στην αρχή δεν ήμουν σίγουρος για το τι θα έπρεπε να κάνουν οι ENDON μετά από μια δραστική αλλαγή στη σύνθεση του συγκροτήματος (αποχώρηση του ντράμερ + θάνατος ενός μέλους και αδερφού άλλου μέλους του συγκροτήματος). Όμως, μόλις αρχίσαμε να γράφουμε, τα πράγματα έγιναν πιο εύκολα απ' ό,τι περιμέναμε. Χαλαρώσαμε πλήρως, η διαδικασία ομαλοποιήθηκε, οπότε μπορέσαμε να εξερευνήσουμε διάφορες ιδέες και τα τραγούδια πήραν σχήμα αναλόγως.

N: Έμοιαζε σαν να βρισκόμουν επιτυχώς σε ένα αναπτυξιακό στάδιο απόκτησης μιας νέας γλώσσας.

• 11+3 questionnaire: ENDON [λινκ]

19. Arooj Aftab - Night Reign [Verve]

Chamber Jazz, Chamber Folk ≈ nocturnal, lush, peaceful, hypnotic, introspective, soothing, autumn, poetic, meditative, spiritual, ethereal, pastoral, love

Είμαι περίεργος να μάθω τι πιστεύουν οι υπέρμαχοι της παράδοσης για τη μουσική της στο Πακιστάν. «Νομίζω ότι όλοι είναι εντάξει με αυτό», απαντά μετά από μια παύση. «Δεν πιστεύω ότι είναι υπερβολικά προστατευτικοί απέναντι στην εξέλιξη της παράδοσης». Αν μη τι άλλο, λέει, όλοι όσοι έχει μιλήσει μαζί τους ήταν «γεμάτοι δέος», επειδή, μέσω του Vulture Prince, «τα Ουρντού έγιναν cool και γνωστά. Νομίζω ότι δημιούργησα νέους ορίζοντες για αυτούς». Τα παραπάνω τα συνδέει με ένα λιγότερο γνωστό δεσμό ανάμεσα στον θρυλικό Πακιστανό τραγουδιστή qawwali, Nusrat Fateh Ali Khan, και τον Jeff Buckley τη δεκαετία του '90 – (ο Buckley είχε εκατοντάδες κασέτες με ηχογραφήσεις qawwali και μάλιστα διασκεύασε το «Yeh Jo Halka Halka Suroor Hai» του Khan κατά τη διάρκεια μιας εμφάνισής του στο καφέ Sin-é στη συνοικία East Village της Νέας Υόρκης το 1993) – πυροδοτώντας μια δημιουργική σχέση που οδήγησε τον Khan να συνεργαστεί περαιτέρω με τον Peter Gabriel πριν από τον θάνατό του το 1997, σε ηλικία 48 ετών. «Άρχιζε να δημιουργεί μια σύνδεση μεταξύ των δύο κόσμων», μου λέει για τα τελευταία χρόνια του Khan. «Και αισθάνομαι ότι κάνω το ίδιο πράγμα. Έχει παρόμοιο αντίκτυπο».

• The Night Becomes a Great Friend: Arooj Aftab Interviewed [λινκ]
  

20. Jlin - Akoma [Planet Mu]

Footwork, IDM ≈ mysterious, rhythmic, complex, cold, energetic, suspenseful, futuristic, manic, repetitive, dissonant, atmospheric

- Το Akoma είναι μια λέξη από τη Γκάνα που σημαίνει «καρδιά». Πώς συνδέεται με το άλμπουμ;

Jlin: Το τύμπανο είναι η αρχική καρδιά —ο παλμός της ζωής. Ήθελα αυτός ο δίσκος να αντικατοπτρίζει αυτή την ιδέα, γι’ αυτό xρησιμοποιώ ένα ευρύ φάσμα κρουστών. Δεν ήταν απαραίτητα μια συνειδητή πρόθεση από την αρχή· απλώς δημιουργούσα. Αλλά μου αρέσει να νιώθω τον ρυθμό με διάφορους τρόπους. Ο χτύπος των κρουστών, αυτή η «καρδιά», για μένα αντιπροσωπεύει τον εσωτερικό μου κόσμο, την πιο ευάλωτη πλευρά μου, και την προσπάθειά μου να δίνω τον καλύτερό μου εαυτό κάθε φορά.

• Jlin revels in the mystery of creation [link]

«Την πρώτη φορά που συνάντησα τον Philip Glass, έκλαψα», λέει. «Μου είπε ότι ήταν πολύ περήφανος για μένα. Ήταν μια πολύ συγκινητική στιγμή. Του είπα απλά: "Έχω τόσες πολλές ερωτήσεις για εσάς, κύριε". Και μου απάντησε: "Τα πας περίφημα... Αλλά να έχεις υπομονή με τον εαυτό σου, γιατί μερικές φορές ακούω ότι χάνεις την υπομονή σου... Να είσαι υπομονετική και να αγκαλιάζεις αυτή τη ματαίωση, γιατί αυτή θα σε οδηγήσει εκεί που θέλεις να φτάσεις." Από τότε προσπαθώ.»

Όταν η οραματίστηκε την ιδέα να συμπεριλάβει τον είδωλό της στο άλμπουμ της, του πρότεινε απλώς να ηχογραφήσει τον εαυτό του να εξασκείται στο πιάνο στις πέντε το πρωί, όπως συνηθίζει, και εκείνος το έκανε.

Η Jlin θυμάται την πρώτη φορά που έπαιξε το ολοκληρωμένο κομμάτι στον Glass: «Καθόταν δίπλα μου και θυμάμαι ότι σε ένα σημείο έπιασε το γόνατό μου γιατί δεν μπορούσε να πιστέψει αυτό που άκουγε. Όταν τελείωσα, μου είπε: "Παίξ’ το ξανά."»

• From footwork to infinity: Jlin is an era-defining artist [link]
  

~kouragio, the soundtrack [1-50]

1. Rafael Toral - Spectral Evolution

2. Astrid Sonne - Great Doubt

3. Sarah Davachi - The Head As Form’d In The Crier’s Choir

4. Klara Lewis - Thankful

5. Sophia Jani, Teresa Allgaier - Six Pieces for Solo Violin

6. Felicia Atkinson - Space As An Instrument

7. Gerald Cleaver - The Process

8. Total Blue - Total Blue

9. Lia Kohl - Normal Sounds

10. The Bug - Machine

11. Nala Sinephro - Endlessness

12. Loidis - One Day

13. The Necks - Bleed

14. Milan W. - Leave Another Day

15. KMRU - Natur

16. More Eaze - lacuna and parlor

17. Helado Negro - PHASOR

18. ENDON - Fall of Spring

19. Arooj Aftab - Night Reign

20. Jlin - Akoma

21. Aaron Dilloway, John Cage - Rozart Mix

22. Charli XCX - BRAT

23. Julian Sartorius - Hidden Tracks: Domodossola – Weissmies

24. Ulla, Ultrafog - It Means A Lot

25. Oren Ambarchi, Johan Berthling, Andreas Werliin - Ghosted II

26. More Eaze, Pardo, Glass - Paris Paris, Texas Texas

27. Civilistjävel! - Brödföda

28. Nikolaienko - Meta

29. Ryuichi Sakamoto - Opus

30. Jakob Bro - Taking Turns

31. Jonnine - Southside Girl

32. Fergus Jones, Perko - Ephemera

33. Holy Tongue, Shackleton - The Tumbling Psychic Joy of Now

34. Doechii - Alligator Bites Never Heal

35. Donato Dozzy - Magda

36. Fabiano Do Nascimento, Sam Gendel - The Room

37. Eiko Ishibashi - Evil Does Not Exist

38. NUG - Bong Boat

39. Container - Yacker

40. Jonas Munk - Mirror Phase

41. Claire Rousay - Sentiment

42. Jeff Parker, ETA IVtet - The Way Out Of Easy

43. Sissi Rada - Demeter in Aexone

44. Ekuka Morris Sirikiti - TE-KWARO ALANGO-EKUKU

45. Xylitol - Anemones

46. SML - Small Medium Large

47. LI YILEI - Nonage

48. Läuten der Seele - Die Reise zur Monsalwäsche

49. The Body, Dis Fig - Orchards of a Futile Heaven

50. Adam Wiltzie - Eleven Fugues for Sodium Pentothal

    ---

    
    
    επιστρέφουμε σύντομα

    xx, kouragio
    

Το πρώτο ντιμπέιτ ήρθε κι΄ έφυγε. Τώρα που τα μυαλά ηρέμησαν είναι η στιγμή για ένα έκτακτο #kouragio και μια πρώτη αποτύπωση για όσα είδαμε και ακούσαμε.

Πριν απ’ αυτό βέβαια, να ξεκαθαρίσουμε ότι η εικόνα που βλέπετε είναι 100% αληθινή και τραβήχτηκε από εμένα τον ίδιο χθες το απόγευμα στη νήσο Χρυσή (μπήκα λαθραία).

Ας πάμε τώρα στο ντιμπέιτ.

Αν περιμένετε να διαβάσετε για νικητές και χαμένους σε λάθος μέρος βρίσκεστε. Αυτά θα τα διαβάσετε στο τέλος.

Το «κονταροχτύπημα» των τεσσάρων υποψηφίων Δημάρχων της Ιεράπετρας, όπως το χαρακτήρισε το Kρήτη TV, ήταν αναμενόμενα χλιαρό, παρά τις εντάσεις του, και εξίσου αναμενόμενα βρήκε και τους τέσσερις συμμετέχοντες νικητές στα μάτια των υποστηρικτών τους. Μάλλον δηλαδή, δεν μπορώ να είμαι και σίγουρος για αυτό το τελευταίο.

Αυτό που είδαμε όμως έχει σημασία, γιατί με εξαίρεση το Γιάννη Γουλιδάκη, ήταν η πρώτη φορά που οι υπόλοιποι τρεις μίλησαν δημόσια εντός προεκλογικού πλαισίου.

Το πρώτο λοιπόν που πρέπει να κριθεί είναι το πως και πόσο προετοιμάστηκαν οι τέσσερις υποψήφιοι για κάτι τέτοιο. Ξεκινάμε με δύο αρνητικές παρατηρήσεις και μια πιο ουδέτερη.

Ο Θεοδόσης Καλαντζάκης επέλεξε και προετοιμάστηκε ώστε από το πρώτο λεπτό να μην επιτρέψει να γίνει συζήτηση αλλά ένας καυγάς, ξεκινώντας με μια (unfair) επίθεση προς το συνδυασμό του Γιάννη Γουλιδάκη και δύο υποψηφίους του. Eνδεικτικό των προθέσεων το γεγονός πως η πρώτη ερώτηση που του έγινε ήταν να αναφέρει το σημαντικότερο έργο της θητείας του κάτι που ξέχασε να απαντήσει τελείως. Αυτό ήταν ένα μόνο παράδειγμα για να γίνει η δεύτερη, γενικότερη, παρατήρηση για το νυν Δήμαρχο. Απ’ όλη τη δίωρη συζήτηση έγινε φανερό ότι εκείνος ήταν που ανησυχούσε περισσότερο για την δημόσια αντιπαράθεση και τυχόν απρόοπτα που μπορεί να προέκυπταν. Λογικό μεν, φάνηκε δε.

Η δεύτερη αρνητική παρατήρηση αφορά τον Μανώλη Φραγκούλη. Τα γράφαμε και πριν λίγες μέρες σε ένα γενικότερο πλαίσιο, αλλά πρέπει να επαναληφθεί και τώρα πως η έλλειψη προετοιμασίας φάνηκε και στη συγκεκριμένη συζήτηση.

Όσο για τους υπόλοιπους; Τόσο ο Γιάννης Γουλιδάκης όσο και η Μαρία Κοτσιφάκη δεν είχαν κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα να ανταποκριθούν στις ανάγκες μια τέτοιας συζήτησης με την επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης μάλιστα να βρίσκεται και σε μια πολύ καλή της μέρα.

Όλα τα παραπάνω είπαμε πως αφορούν την προετοιμασία των υποψηφίων.

Για αυτά που συζητήθηκαν και τις θέσεις του κάθε υποψηφίου ανά θέμα προφανώς και δεν θα αναφερθούμε εδώ εκτενώς.

Το ντιμπέιτ περιστράφηκε κυρίως γύρω από τον Θεοδόση Καλαντζάκη και τον Γιάννη Γουλιδάκη. Αυτοί «κέρδισαν» τον περισσότερο τηλεοπτικό χρόνο, κι αυτοί δημιούργησαν το περισσότερο «περιεχόμενο» προς κατανάλωση. Και οι τέσσερις όμως κατάφεραν να δώσουν το βασικό στίγμα των υποψηφιοτήτων τους.

Από το νυν Δήμαρχο δεν μάθαμε κάτι ιδιαίτερα καινούριο, πέρα ίσως από το γεγονός πως και σε αυτές τις εκλογές παίρνει ήδη όλο το βάρος πάνω του. Το έργο της προηγούμενης θητείας και ο ίδιος ως «δυναμική» φυσιογνωμία θα είναι τα δύο βασικά μέσα με τα οποία θα διεκδικήσει την επανεκλογή του, πρέπει όμως να αναφέρουμε πως ήταν και ο μοναδικός εκ των τεσσάρων που δεν έκανε καμία πρόταση (είτε γενική, είτε συγκεκριμένη) για κάτι νέο που μπορεί να περιμένει ο Δήμος Ιεράπετρας την επόμενη πενταετία, πέρα από όσα είναι ήδη προγραμματισμένα.

Ο Γιάννης Γουλιδάκης, απ’ την άλλη ήταν ο μοναδικός εκ των τριών διεκδικητών, που φάνηκε να έχει επεξεργασμένες θέσεις και προτάσεις για τα περισσότερα θέματα που τέθηκαν προς συζήτηση. Χρειάστηκε δύο-τρεις φορές να αμυνθεί για το έργο του ως πρώην αντιπεριφερειάρχης σε αναμενόμενα για τον ίδιο θέματα, δεν βρήκε όμως την ευκαιρία να προβάλλει αυτά που ο ίδιος θεωρεί ως θετικό του αποτύπωμα.

Ο Μανώλης Φραγκούλης είχε τις καλές στιγμές του μιλώντας για θέματα που τον άγγιζαν προσωπικά περισσότερο και μαζί με το Γιάννη Γουλιδάκη ήταν οι δύο υποψήφιοι που έδωσαν περισσότερο χώρο στο λόγο τους μιλώντας για τον ανθρώπινο παράγοντα και τη δημιουργία ενός θετικότερου κλίματος σε όλο το Δήμο, πέρα από ζητήματα ανάπτυξης ή διαχείρισης της καθημερινότητας.

Η Μαρία Κοτσιφάκη ως πολύ έμπειρη και ενεργή δημοτική σύμβουλος κατάφερε να δώσει ένα βάθος στη συζήτηση και να μιλήσει με ουσία, όπως όμως παρατηρούσαμε και στο προηγούμενο κείμενο για της δημοτικές εκλογές στην Ιεράπετρα, δεν έδειξε με κάποιο τρόπο πως διεκδικεί κάτι περισσότερο από την επανεκλογή της. Αυτό το μετράμε ως διπλό μείον γιατί πιθανότατα ήταν αυτή που κέρδισε τις περισσότερες εντυπώσεις το βράδυ της Δευτέρας.

Συμπέρασμα; Λίγοι έγιναν σοφότεροι παρακολουθώντας τους τέσσερις υποψηφίους, όμως αυτή ήταν ουσιαστικά η έναρξη της προεκλογικής περιόδου στο Δήμο Ιεράπετρας. Συνηθίζεται να λέγεται γενικά και προκύπτει από αμέτρητες έρευνες πως τα ντιμπέιτ παίζουν από μικρό έως ελάχιστο ρόλο στην διαμόρφωση των εκλογικών αποτελεσμάτων κυρίως διότι αναδύουν οπαδικά χαρακτηριστικά στους ψηφοφόρους. Αυτά όμως καταγράφονται και αναλύονται για τα «μεγάλα παιδιά», για υποψήφιους πρωθυπουργούς και βουλευτές οι οποίοι απολαμβάνουν απεριόριστης προβολής από τα ΜΜΕ. Σε τοπικό επίπεδο κάποιες λεπτομέρειες μπορεί να παίξουν σημασία και σίγουρα τα τοπικά ΜΜΕ μπορούν να θέσουν ένα πιο ουσιαστικό πλαίσιο συζήτησης και να διευρύνουν πολύ περισσότερο τα θέματα διαλόγου.

Kάθε σχόλιο ευπρόσδεκτο.

Τη Μεγάλη αυτή Εβδομάδα μάλλον δεν θα έρθει το δέκατο έκτο #kouragio, αν και είναι σχεδόν έτοιμο. Μένει για την επόμενη και τελευταία εβδομάδα του Απριλίου, κυρίως για κυρίως ψυχαναγκασμού.

Το σημερινό μέιλ αφορά την μετάφραση ενός κειμένου που δημοσίευσε στις 19 Απριλίου ένας από τους πιο ενδιαφέροντες ανθρώπους που ζει ανάμεσά μας. Με ότι καλό και ότι κακό μπορεί να συνεπάγεται αυτό. Το κείμενό του πάντως, αν και μιλά για την Ουκρανία και τη Ρωσία, είναι κατά κάποιο τρόπο πολύ ταιριαστό με τη Μεγάλη Εβδομάδα που διανύουμε.

Πρόκειται για το Nassim Nicolas Taleb. Πρώην οικονομικός αναλυτής, σύγχρονος διανοούμενος, Oρθόδοξος Λιβανέζος, με παγκόσμια αναγνώριση που ξεκίνησε όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο του Black Swan λίγους μήνες πριν την κατάρρευση της Lehmann Brothers και της ταυτόχρονης έναρξης της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, την οποία ο Διεθνής Τύπος θεώρησε πως την προέβλεψε.

Μια θεώρηση των πραγμάτων παράδοξη και αστεία, όσο αστείος είναι και ο ίδιος. Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με κάποιον που ισχυρίζεται πως γνωρίζει τι θα φέρει το μέλλον, αλλά με αυτόν που προσπαθεί να εντοπίσει και να περιγράψει τις αβεβαιότητες που κρύβονται μέσα οποιαδήποτε πρόβλεψη και παράλληλα να εκτιμήσει το ρεαλιστικό ρίσκο που αυτές εγκυμονούν. Υπάρχουν φορές, λέει, που μια πρόβλεψη μπορεί να έχει απειροελάχιστες πιθανότητες να επαληθευτεί, αλλά οι συνέπειες της, αν αυτό συμβεί, θα είναι μη αναστρέψιμες. Το ρίσκο δηλαδή είναι ελάχιστα χαμηλό με αριθμητικούς όρους και ταυτόχρονα μέγιστα υψηλό με όρους υπαρξιακούς.

Κάτι για τον ίδιο απλό, αλλά ακατανόητο για ένα οικονομολόγο που έχει μάθει να κοιτά, και να επιβιώνει, κοιτώντας μόνο τα αριθμητικά δεδομένα. Αυτό είναι το φαινόμενο του Μαύρου Κύκνου.

Mε πιο απλά λόγια: θα μπορούσε κανείς να πει πως οι πιθανότητες να πέσει ένας ενήλικας υγιής άνθρωπος απλά περπατώντας στην άκρη ενός γκρεμού είναι ελάχιστες. Αν όμως ένας ενήλικας υγιής άνθρωπος περπατήσει δίπλα σε γκρεμό εμπιστευόμενος απλά μια εκτίμηση ρίσκου ξεχνώντας ότι πρέπει ταυτόχρονα να ελέγξει και αν έχει δέσει τα κορδόνια του, τότε η αρχική εκτίμηση του ρίσκου είναι άχρηστη. Όχι γιατί δεν συνυπολόγισε ότι έπρεπε να ελέγξει τα παπούτσια του, αλλά γιατί αν πέσει θα είναι νεκρός.

Το παραπάνω παράδειγμα αποκτά τελείως διαφορετικό νόημα αν αντικαταστήσουμε τη λέξη γκρεμός με τη λέξη σκάλα -ας πούμε.

Όταν κάποιος κατεβαίνει μια σκάλα γνωρίζει ότι πρέπει να είναι προσεκτικός. Αν όμως εμπιστευτεί τις δυνάμεις του, κρίνει πως το ρίσκο της πτώσης είναι μικρό, και αποφασίσει να αρχίσει να κατεβαίνει τρέχοντας, αυτό δεν σημαίνει πως σταματά να αντιλαμβάνεται τον κίνδυνο. Αν πέσει τελικά, στη χειρότερη περίπτωση θα σπάσει το πόδι του, όμως την επόμενη φορά θα είναι σίγουρα πιο προσεκτικός.

Στο δεύτερο παράδειγμα φαίνεται μια άλλη έννοια που τον έκανε γνωστό, αυτή του Antifragility, της αντι-ευθραυστότητας. Μιας ιδιότητας που υπό προϋποθέσεις κάνει κάποια συστήματα πιο ανθεκτικά όταν έρχονται σε επαφή με κάποιο κίνδυνο.

Το κείμενο που ακολουθεί αφορά τις εξελίξεις στην Ουκρανία μέσα από μια συνέντευξη που έδωσε στο γαλλικό περιοδικό L’ Express.

Ο ίδιος συμμάζεψε (;) και μετέφρασε στα αγγλικά αυτά που είπε, με ένα όχι και πολύ επιτυχημένο τρόπο -όπως σχολίασε μόνος του- σε κάθε περίπτωση όμως πρόκειται για φοβερά ενδιαφέρουσες και ελεύθερες σκέψεις.

*Ζητώ συγνώμη εκ των προτέρων για λάθη στη μετάφραση-απόδοση!

** Θυμίζω πως για οποιοδήποτε σχόλιο ή παρατήρηση μπορείτε απλά να απαντήσετε σ’ αυτό το μέιλ ή αλλιώς βρείτε με στο fb.

Σύγκρουση δύο συστημάτων

Ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι μια αντιπαράθεση μεταξύ δύο συστημάτων. Ενός μοντέρνου, νομοκρατικού, αποκεντρωμένου και πολυκέφαλου και ενός αρχαϊκού, εθνικιστικού, συγκεντρωτικού και μονοκέφαλου.

Επιθετικός εναντίον Αμυντικού Εθνικισμού

Η σύγκρουση αυτή φανερώνει μια επιζήμια σύγχυση ανάμεσα στους Ρώσους και τους υποστηρικτές τους. Μεταξύ του κράτους ως έθνους και του κράτους ως διοικητική οντότητα. Ένα κράτος το οποίο θέλει να βασίσει τη νομιμοποίησή του πάνω στην πολιτισμική ενότητα είναι τώρα καταδικασμένο να συναντήσει την εχθρότητα από άλλους. Ένας Γαλλόφωνος Ελβετός πολίτης, αν και πολιτισμικά συνδέεται μέσω της γλώσσας του με τη Γαλλία, δεν επιθυμεί να ανήκει στη Γαλλία, ούτε και η Γαλλία προσπαθεί να εισβάλει στις γαλλόφωνες περιοχές της Ελβετίας με ένα τέτοιο πρόσχημα. Επίσης οι εθνικές ταυτότητες μπορούν να αλλάξουν πολύ γρήγορα: οι γαλλόφωνοι Βέλγοι έχουν διαφορετική ταυτότητα από τους Γάλλους πολίτες. Η ίδια η Γαλλία πέρασε μέσα από μια διαδικασία εσωτερικής αποικιοκρατίας για να σβήσει και να ενοποιήσει μέσα σε μια κεντρική εθνική ταυτότητα τις κουλτούρες των ιστορικών περιοχών της Προβηγκίας, του Λανγκτόκ, του Πικάρντ και πολλών άλλων. Η εθνικότητα δεν είναι ποτέ σταθερή και ποτέ αμετάβλητη. Η διοίκηση όμως είναι.

Κατά την άποψή μου, η πολιτισμική ενότητα μπορεί να έχει νόημα μόνο με την μορφή μιας ελαχιστοποιημένης οντότητας, όπως μια πόλη-κράτος. Θα πήγαινα τόσο μακριά ώστε να πω πως ένα κράτος μόνο με μια τέτοια μορφή μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά.

Σε αυτή την περίπτωση ο εθνικισμός είναι αμυντικός, όπως στην Καταλονία, στους Βάσκους, ή στην Ορθόδοξη κοινότητα του Λιβάνου.

Στην περίπτωση όμως ενός τεράστιου κράτους όπως η Ρωσία, ο εθνικισμός μετατρέπεται σε επιθετικό.

Θυμηθείτε πως στην περίοδο της Ρωμαϊκής ή της Οθωμανικής Ειρήνης (Pax Romana και Pax Ottomana), δεν υπήρχαν μεγάλα κράτη, αλλά πόλεις-κράτη με ένα «απόμακρο» ρόλο, διάσπαρτα, εντός της αυτοκρατορίας.

Υπάρχει τελικά το μοντέλο μιας χαλαρής αυτοκρατορίας και ενός στιβαρού έθνους-κράτους που μοιάζει με αυτοκρατορία. Το δεύτερο μοντέλο αντιπροσωπεύει σήμερα η Ρωσία.

Προστασία τύπου μαφίας

Υπάρχουν τώρα δύο αυτοκρατορικά μοντέλα: είτε ένα βαρύ όπως αυτό της Ρωσίας, είτε μια κοινά συντονισμένη ένωση κρατών στο μοντέλο του ΝΑΤΟ. Θα φανεί στο τέλος ποια από τις δύο θα αναδειχθεί νικήτρια από την παρούσα σύγκρουση.

Αυτός ο πόλεμος δεν τοποθετεί απέναντι απλά την Ουκρανία και τη Ρωσία, λειτουργεί και σαν μια αντιπαράθεση μεταξύ δύο συστημάτων. Το ένα είναι μοντέρνο, αποκεντρωμένο και πολυκέφαλο, το άλλο αρχαϊκό, συγκεντρωτικό και μονοκέφαλο.

Η Ουκρανία θέλει να ανήκει στο φιλελεύθερο σύστημα: ενώ είναι σλαβόφωνη, θέλει να είναι μέρος της Δύσης, όπως η Πολωνία.

Τι είναι αυτό που αποκαλούμε Δύση;

Αυτό που αποκαλούμε «Δύση» δεν είναι μια πνευματική οντότητα, αλλά ένα κατεξοχήν διαχειριστικό σύστημα. Δεν είναι μια εθνο-γεωγραφική ορχήστρα, αλλά ένα νομικό και συνταγματικό σύστημα. Περιλαμβάνει την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και την Ταϊβάν. Αναμιγνύει τον θαλασσοκρατικό Φοινικικό κόσμο του διασυνδεδεμένου εμπορίου και τον κόσμο του Άνταμ Σμιθ που βασίζεται στα ατομικά δικαιώματα και την ελευθερία των μεταφορών, κάτω από την πίεση της κοινωνικής προόδου. Στις ΗΠΑ οι διαφορές ανάμεσα σε Δημοκρατικούς και Ρεπουμπλικάνους είναι μικρές αν τις δούμε κοιτώντας από ένα διαφορετικό αιώνα. Και οι δύο πλευρές θέλουν την κοινωνική πρόοδο, αλλά με διαφορετικούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Αντίθετα, ο εθνικισμός απαιτεί από το υπερσυγκεντρωτικό -ή χειρότερα Εγελιανό- κράτος και απ΄ τις οντότητες που διαμορφώνουν την κοινωνική ζωή να ξεριζώσουν κάθε ατομική διαφοροποίηση.

Ο εθνικισμός συχνά συνδέεται με μια πνευματική διάσταση -την βλέπουμε στον Σολζενίτσιν και τον Πατριάρχη της Μόσχας μέσω του Ρωσό-Σλαβό-Ορθόδοξου μοντέλου, κάτι που με τρομοκρατεί όντας και εγώ ο ίδιος Ορθόδοξος. Ακόμα περισσότερο, αυτή η υποτιθέμενη συνάφεια μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας είναι αμφισβητήσιμη. Η Κριμαία ήταν ρωσική από την εποχή της Αικατερίνης Β’ και ο Στάλιν ενίσχυσε τη ρωσοποίηση απομακρύνοντας τους Τατάρους. Είναι εύκολο να πούμε πως η Ουκρανία είναι η ψυχή της Ρωσίας επειδή προέρχεται από τους Ρως του Κιέβου, αλλά είναι το ίδιο εύκολο να βρει κανείς την ψυχή της Ρωσίας κοιτώντας τις Χρυσές Ορδές των απογόνων του Τζέγκινς Χαν.

Ακόμα κι αν πνευματικά η Ουκρανία ήταν μέρος της Ρωσίας, δεν θα σήμαινε πως οι Ουκρανοί δεν έχουν δικαίωμα να ενταχθούν στο Δυτικό Σύστημα. Θα μπορούσαν να είναι συναισθηματικά Σλάβοι αλλά διοικητικά οργανωμένοι σε ένα Δυτικό σύστημα και στρατιωτικά προστατευμένοι από μια συμμαχία Δυτικών, η οποία, σας υπενθυμίζω, περιλαμβάνει και την Τουρκία. Ο Πούτιν δεν το καταλαβαίνει αυτό, ούτε και κάποιοι ειδικοί στις διεθνείς σχέσεις οι οποίοι καμιά φορά αποκαλούνται «ρεαλιστές» - σκέφτομαι για παράδειγμα τον Τζον Μερσχάιμερ.

Κράτη εναντίον ατόμων

Αυτοί οι απρόσεχτοι διανοητές, όπως ο Μερσχάιμερ και άλλοι παρόμοιοι, μπερδεύουν τα κράτη με τα ατομικά συμφέροντα. Πιστεύουν πως υπάρχει μόνο ένας τρόπος εξισορρόπησης της εξουσίας μεταξύ διαφορετικών δυνάμεων. Για τον Μερσχάιμερ ο Πούτιν απλά αντιδρά στην αδικαιολόγητη επέκταση της Δύσης στα εδάφη του. Αλλά η πραγματικότητα είναι αρκετά διαφορετική: αυτό που θέλουν οι Ουκρανοί είναι να είναι μέρος σε αυτό που θα αποκαλούσα «διεθνή ευγενή (benign) τάξη», η οποία λειτουργεί καλά επειδή έχει τη δυνατότητα να αυτο-διορθώνεται, στην οποία υπάρχει μια εξισορρόπηση δυνάμεων αλλά είναι αβλαβής.

Ο Πούτιν και οι «ρεαλιστές» ανήκουν σε λάθος αιώνα, δεν σκέφτονται με όρους συστημάτων ή με όρους που συμπεριλαμβάνουν ατομικότητες. Υποφέρουν από αυτό που αποκαλώ «Σύνδρομο της Βεστφαλίας» - αντιμετωπίζουν την ενοποίηση κρατών σαν αυτά να είναι φυσικές, αμετάβλητες και σταθερές Πλατωνικές οντότητες.

Σολζενίτσιν

Ο Σολζενίτσιν ξεκάθαρα είδε την διαβολική προοπτική της κομμουνιστικής κοινωνίας, πίστευε όμως πως οι Δυτικές κοινωνίες ήταν τουλάχιστον το ίδιο επιβλαβείς.

Αν και η Δύση μοιάζει να μπορεί να αναπαρασταθεί με ένα γκρουπ επιρροής το οποίο εύκολα αλλάζει απόψεις, ταυτόχρονα είναι και σαν την Ελβετία: ένα μοντέλο από κάτω προς τα πάνω. Σίγουρα υπάρχουν κάποιοι που μπορούν να επηρεάσουν με δυσανάλογο τρόπο τις αποφάσεις της Δύσης, όπως σήμερα η Google, ή χθες η General Motors, αλλά ούτε η μία ούτε ή άλλη εταιρεία είναι το κέντρο της Δύσης. Αυτές οι πολυεθνικές δεν μπορούν να ελέγξουν ούτε τον εαυτό τους.

Οι πολυεθνικές τείνουν να χρεωκοπούν. Πρακτικά μια πολυεθνική είναι πολύ πιο πιθανό να χρεοκοπήσει από μια συνηθισμένη οικογενειακή επιχείρηση.

Αυτό το μοντέλο τείνει προς την αθραυστότητα (antifragility). Mια έννοια παρούσα στα βιβλία μου που αναφέρεται σε μια ιδιότητα των συστημάτων να δυναμώνουν όταν εκτίθενται σε δυσκολίες ή και σε απότομα σοκ. Η Ρωσία δεν μπορεί να ανήκει σε αυτή την κατηγορία που περιγράφω.

Ένας μηχανισμός διόρθωσης λαθών

Ένα σταθερό σύστημα απαιτεί ένα αποκεντρωμένο και πολυκέφαλο οργανισμό οπ οποίος κάνει εφικτό να διορθώνονται τα λάθη και να αποφεύγονται οι δηλητηριώδεις συνέπειες ορισμένων ρίσκων, περιορίζοντάς τα σε τοπικά επίπεδα.

Μετά τον πόλεμο του 1918 οι Γάλλοι κατέστρεψαν τη Συρία κάνοντάς την ένα υπερσυγκεντρωτικό κράτος.

Αντίθετα στην περίπτωση του νέου Γερμανικού κράτους μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι Γάλλοι επέμεναν να γίνει ένα ομόσπονδο κράτος θεωρώντας πως έτσι θα είναι πιο αποδυναμωμένο. Όταν όμως η Γερμανία στερήθηκε το κέντρο βάρους της, σταμάτησε να σκέφτεται πως θα διεξάγει ένα πόλεμο και ξεκίνησε να σκέφτεται πως θα βγάλει λεφτά. Το βούτυρο, όπως φαίνεται, λειτουργεί καλύτερα από τα όπλα. Η Γερμανία έγινε μια οικονομική δύναμη εξαιτίας της ομοσπονδοποίησής της και φαίνεται μάλιστα και σαν μια φυσική εξέλιξη αφού όλη της η ιστορία βασιζόταν σε μικρά κράτη πριν την κατάληψη από την Πρωσία.

Για τη Ρωσία μια τέτοια αποκέντρωση θα ήταν αδύνατη. Αν έχανε το δικό της κέντρο βάρους αμέσως θα αντιμετώπιζε αποσχιστικές δυνάμεις από 20 μικρότερα κράτη -Τσετσενία, Ινγκουσετία, Μπασκιρία και πάει λέγοντας. Έτσι η Ρωσία κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Το ενδιαφέρον στο Δυτικό κόσμο είναι είναι είναι ένα πολυκέφαλο μοντέλο, αποτελούμενο από συμβόλαια τα οποία επιτρέπουν περιφερειακή αυτονομία κάτω από ένα διεθνή συντονισμό. Η Ρωσία είναι ένα μονοκέφαλο σύστημα το οποίο το μονό που σκέφτεται είναι την ισορροπία δυνάμεων.

Κοιτάξτε τη Δύση: υπάρχει κάποιο κέντρο; Όχι. Κι αν υπήρχε ένα, αυτό θα ήταν το Κίεβο σήμερα.

Κι αν θες να καταστρέψεις τη Δύση πόσες βόμβες πρέπει να ρίξεις; Αν καταστρέψεις την Ουάσιγκτον, το Λονδίνο και το Παρίσι θα συνεχίσουν να υπάρχουν.

Αν όμως καταστρέψουν το παλάτι που μένει ο Πούτιν, τότε μιλάμε για κάτι πολύ διαφορετικό.

Η σταθερότητα ενός αποκεντρωμένου συστήματος είναι πολύ καλύτερη απ’ αυτή ενός συγκεντρωτικού. Λέγοντας αυτό, δηλώνω ευχάριστα αιφνιδιασμένος από την αντίδραση του Δυτικού κόσμου ή οποία μοιάζει να ήρθε τόσο οργανικά. Πίστευα πως η Δύση δεν θα αντιμετώπιζε τον Πούτιν γιατί μια μάχη ανάμεσα σε ένα αυτοκράτορα και κάποιους υπαλλήλους φαινόταν χαμένη εξαρχής. Φαίνεται τελικά πως ο συνασπισμός των πράξεων μας αρχίζει να καρποφορεί.

Αλίμονο, η ΕΕ παραείναι συγκεντρωτική

Η περιφερειακή λειτουργία της ΕΕ δεν γινόταν σεβαστή, γι’ αυτό και ήρθε η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου. Όμως το κατάλληλο μοντέλο είναι αυτό του ΝΑΤΟ, το οποίο υπάρχει σε περιοχές που απαιτείται οργανωμένη -στρατιωτική- κοινή δράση, την ίδια ώρα που επιτρέπει στα κράτη του να κάνουν ότι θέλουν εκτός απ΄ το να επιτεθεί το ένα στο άλλο. Και είμαι ευγνώμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση που κατάφερε να ξεκινήσει την ιδέα που ωθεί τα κράτη να σκέφτονται περισσότερο με όρους περιφερειακού συντονισμού.

Πως μπορεί να εισέλθει η Ρωσία στο μοντέρνο κόσμο;

Μόνο αν διασπαστεί σε μικρότερα κράτη.

Κάποιες ρωσικές ομάδες είχαν πάντα αλυτρωτικές τάσεις -οι Κοζάκοι οι Κουλάκοι, και οι Σιβηριανοί. Υπάρχουν επίσης μειονότητες.

Με μια ευρύτερη έννοια, εξαιτίας αυτού του Συνδρόμου της Βεστφαλίας, τείνει να ξεχαστεί πως οι Ρώσοι δεν έχουν απαραίτητα τα ίδια συμφέροντα με τη Ρωσία. Τα εθνικά συμφέροντα είναι μια αφηρημένη έννοια, και οι άνθρωποι καταλήγουν να πιστεύουν σε αυτά ακόμα κι όταν συγκρούονται με πληθυσμούς οι οποίοι εμπεριέχονται σε αυτά.

Ορθοδοξία και ελάσσονες Πατριάρχες

Ο Πατριάρχης της Μόσχας ήταν επίσης και Πατριάρχης της Ουκρανίας. Όμως στον Ορθόδοξο κόσμο, όταν συμβεί ένας εθνικός η γλωσσικός διαχωρισμός, ένας «ελάσσον» πατριάρχης διορίζεται στη χώρα που έχει γίνει ανεξάρτητα. Αυτό συνέβη στη Σερβία, στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Αυτός είναι ο λόγος που το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, το πιο σημαντικό, συναίνεσε στο αίτημα του Μητροπολίτη του Κιέβου να γίνει ένας «ελάσσον» Πατριάρχης το 2019. Εξαιτίας αυτού του διαχωρισμού, η Ρωσική ορθόδοξη Εκκλησία ένιωσε αποδυναμωμένη. Ο Πατριάρχης της Μόσχας, Κύριλλος, υποστηρίζει τον Πούτιν. Ο Πατριάρχης Αντιόχειας, που βρίσκεται κοντά στον Άσαντ, κάνει το ίδιο.

Αυτό επιβεβαιώνει, αν χρειαζόταν ακόμα επιβεβαίωση, την ανοησία των ιδεών του Σάμουελ Χάντινγκτον όταν μιλούσε για τη Σύγκρουση των Πολιτισμών. Όχι μόνο το βιβλίο του ήταν γεμάτο με ψευδο-μαθηματικούς ισχυρισμούς (οδηγώντας τον μαθηματικό Σερζ Λανγκ να τον «μαυρίσει» στην Ακαδημία των Επιστημών), αλλά, όπως κάθε άλλος «ρεαλιστής», ήταν τόσο ισχυρογνώμων που αυτό τον οδήγησε να πιστεύει πως η Ουκρανία ανήκει στην Ρωσία για πολιτισμικούς λόγους, την ίδια ώρα που κάποιος μπορεί να είναι Ορθόδοξος και να ζει στη Νέα Υόρκη!

Το «πολυκέφαλο» δεν βοήθησε το 2014

Χρειάζεται χρόνος για να αντιδράσει ένα συλλογικό και κατανεμημένο σύστημα. Χρειάζονται πολλά πρόβατα για να πολεμήσουν ένα λύκο, και το 2014 (σ.σ στην Ουκρανία) ήμασταν πολύ λίγα πρόβατα.

Οι άνθρωποι θέλουν να μπορούν να εμπορεύονται ελεύθερα στον κόσμο του Άνταμ Σμιθ. Αυτό το ψευδές δίλημμα μου θυμίζει την σύγκρουση μεταξύ του Ναπολέοντα και των Άγγλων.

Ναπολέοντας εναντίον Άγγλου καταστηματάρχη

Όλοι οι Άγγλοι αρχικά ήθελαν να ταξιδεύουν τα προϊόντα τους με ασφάλεια. Οι απόψεις του Ναπολέοντα δεν τους ενδιέφεραν. Την ίδια στιγμή που ο Ναπολέοντας σκεφτόταν με όρους που θα δόξαζαν τη Γαλλία, οι Άγγλοι σκέφτονταν το πορτοφόλι των ντόπιων καταστηματαρχών. Όμως τελικά ήταν ο Άγγλος καταστηματάρχης που κέρδισε και μαζί με τον Φοίνικα έμπορο, ήταν αυτοί που έφτιαξαν το μοντέρνο κόσμο. Τον Αγγλο-Φοινικικό κόσμο του εμπορικού κοσμοπολιτισμού. Αυτό εξηγεί, για παράδειγμα, ότι οι σημερινοί Γερμανοί ενδιαφέρονται περισσότερο να εξάγουν αυτοκίνητα, αντί να σχεδιάζουν πως θα επεκτείνουν τη χώρα τους.

Ακόμα περισσότερο με αφήνει άφωνο αν ακούω από ορισμένους να μιλούν για τον Αμερικανικό πολιτισμικό ιμπεριαλισμό. Πιστεύετε πως ξεκινώντας τη κάθε τους μέρα οι Αμερικάνοι σκέφτονται πως θα εξάγουν τη μουσική τους ή το φαγητό τους; Αυτό συμβαίνει απλά γιατί οι νέοι άνθρωποι σε διαφορετικές γωνιές του κόσμου, προτιμούν τα χάμπουργκερ.

Δεν είμαι ενάντια στον μοντερνισμό, είμαι υπέρ της βελτίωσής του

Το μοντέρνο φιλελεύθερο σύστημα κάνει λάθη, ναι. Αλλά όταν το κριτικάρω, δεν σκοπεύω στην καταστροφή του, αλλά στη βελτίωσή του. Και είναι ένα καλό σύστημα επειδή μπορεί να διορθώνει τα λάθη του. Κριτικάρω τις αφελείς δυτικές παρεμβάσεις επειδή σκέφτομαι τις συνέπειές τους: ήμουν αντίθετος στον πόλεμο του Ιράκ, και η πράξη επιβεβαίωσε τους φόβους μου. Είμαι εναντίον στις παρεμβάσεις στη Συρία, γιατί αν φύγει ο Άσαντ, δεν ξέρουμε ποιος θα τον αντικαταστήσει. Δεν έχω τίποτα εναντίον του Brexit, γιατί αν οι Βρετανοί θέλουν να είναι μέρος του δικού μας συστήματος, χωρίς να εξαρτώνται από γραφειοκράτες των Βρυξελλών, είναι δικαίωμά τους.

Το πρόβλημα που δημιουργείται από ένα αβλαβές σύστημα όπως το δικό μας είναι η διαφάνειά του, που προκαλεί αντιληπτικές παραμορφώσεις: Ο Τοκβίλ κατανοούσε πως η αξία της ισότητας μοιάζει μεγαλύτερη όταν η ίδια η ισότητα μίκραινε. Παρομοίως ένα σύστημα μοιάζει όλο και πιο δυσλειτουργικό όταν είναι διάφανο. Για αυτό και οι επιθέσεις μου απέναντι σε κάποιον σαν τον Έντουαρντ Σνόουντεν και τους ακόλουθούς του. Αυτοί εκμεταλλεύονται αυτό το παράδοξο για να επιτεθούν στη Δύση προς όφελος των Ρώσων υποκινητών.

Ο ψευδο-φιλελευθερισμός προσκαλεί την τυραννία

Έχω πρόβλημα με πολύ κόσμο, συχνά αφελείς φιλελεύθερους, που νομίζουν ότι είμαι σαν κι αυτούς επειδή τους αρέσουν τα βιβλία μου. Κάποιοι απ’ αυτούς όμως θέλουν να καταστρέψουν το σύστημά μας, αντί να το βελτιώσουν. Πολλοί είναι γεμάτοι μνησικακία.

Δεν καταλαβαίνουν πως η εναλλακτική απέναντι στο δικό μας ακατάστατο σύστημα είναι η τυρρανία. Ένα κράτος-μαφία (η Λιβύη σήμερα, ο Λίβανος κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου), ή ένα αυταρχικό κράτος. Κι αυτοί οι ηλίθιοι αποκαλούν τους εαυτούς τους φιλελεύθερους!

Αυτή είναι η περίπτωση του Σνόουντεν και των υποστηρικτών του. Είναι υποκριτές. Αν σας έλεγα για μια οργάνωση στο Ριάντ που υπερασπίζεται γυναίκες στη Γαλλία ενάντια στην αντρική καταπίεση, θα γελούσατε μαζί μου. Ε λοιπόν ο Σνόουντεν υποστηρίζει πως υπερασπίζεται τους Αμερικάνους ενάντια στην τυραννία της Google, την στιγμή που εργάζεται από τη …Μόσχα!

Στο Twitter παρατήρησα ότι μέσα σ’ αυτό το αφελές φιλελεύθερο ή καλύτερα ψευδο-φιλελεύθερο οικοσύστημα, περιλαμβάνει υποστηρικτές του Bitcoin, ή και ανθρώπους που όπως και ο Σνόουντεν, θεωρούν τον Covd ως ένα πρόσχημα για κάποιο σκοτεινό έλεγχο του παγκόσμιου πληθυσμού. Περιλαμβάνονται επίσης αντιεμβολιαστές.

Πραγματικά βρισκόμαστε στην καρδιά της παραπληροφόρησης. Ο στόχος του Ρωσικού Προπαγανδιστικού Προγράμματος είναι να δημιουργήσει κλίμα ανασφάλειας μεταξύ πολιτών και αρχών, εκμεταλλευόμενο οτιδήποτε μπορεί να προκαλέσει μια διαφωνία.

Η παραπληροφόρηση, σύμφωνα με ένα ρητό που φέρεται να ανήκει στον Στάλιν, εξελίσσεται ως εξής: «Ο θάνατος ενός ανθρώπου είναι μια τραγωδία. Ο θάνατος εκατομμυρίων ανθρώπων είναι μια στατιστική».

Όπως αυτοί οι αντιεμβολιαστές για παράδειγμα που μεγαλοποιούν τις ελάχιστες παρενέργειες των εμβολίων για τον covid.

Πώς έμαθα για αυτή την παραπληροφόρηση

Ξεκίνησα να εντοπίζω λογαριασμούς στο Twitter που ονομάζονται «Λίντα». Δηλαδή υποστηρικτές του Τραμπ οι οποίοι διαμαρτυρόμενοι εναντίον του πληθωρισμού χρησιμοποιούσαν το σήμα από το ρούβλι αντί για το δολλάριο. Όταν οι ίδιοι άνθρωποι υποστηρίζουν τους Καναδούς οδηγούς φορτηγών (σ.σ. έκλειναν δρόμους διαμαρτυρόμενοι για τα περιοριστικά μέτρα) και τον Πούτιν, τότε υπάρχει πρόβλημα.

Κατά κάποιο τρόπο ξεκίνησα να υπερασπίζομαι την Ουκρανία επειδή οι ίδιοι ανόητοι που έκανα επιθέσεις εναντίον μου για αυτά που έλεγα για τον covid, υπερασπίστηκαν στη συνέχεια και τον Πούτιν.

Ακόμα με ενοχλεί να βλέπω ελευθεριακούς (libertarians) να υπερασπίζονται ένα αυτοκράτορα!

Οι ελευθεριακοί ελέγχονται από τη Ρωσία επειδή, γενικά, είναι αφελείς άνθρωποι που σκέφτονται μόνο σε ένα επίπεδο. Δεν γνωρίζουν πως να υπολογίσουν τις συνέπειες συγκεκριμένων πράξεων. Αυτό είναι που τους ξεχωρίζει από τους κλασικούς φιλελεύθερους.

Η Μεγάλη Ειρήνη

Δεν περίμενα αυτό τον πόλεμο για να καταλάβω πως ο Πίνκερ (Steven Pinker) έκανε λάθος σχετικά με την μείωση της βίας. Δεν υπάρχει κάτι που να λέγεται Μεγάλη Ειρήνη, κυρίως γιατί το παρελθόν δεν ήταν τόσο βίαιο όσο ο Πίνκερ νομίζει. Οι συνάδελφοί μου και εγώ έχουμε απορρίψει τους υπολογισμούς του Πίνκερ με την έρευνά μας. Τα λάθη του προέρχονται κυρίως από το γεγονός ότι κάποια από τα δεδομένα τα οποία χρησιμοποιεί υπερεκτιμούν τον αριθμό των θανάτων σε περασμένες συρράξεις. Ο Πίνκερ θέλει να παραστήσει τον θεματοφύλακα της σύγχρονης φιλελεύθερης σκέψης, αλλά καταλήγει να γίνει σαν ένας Αμερικάνος Βernar Henri Levy: δεν ξέρει τίποτα για το αντικείμενό του.

Επιπλέον, ακόμα κι αν αυτή η σύγκρουση που βλέπουμε τώρα, τελειώσει με κάποιο καλό τρόπο, θα έχει δείξει πως είναι αρκετό για ενα κράτος απλά και μόνο να κατέχει πυρηνικά για να είναι ικανό να προκαλέσει μια καταστροφή. Όμως, στο σημερινό κόσμο, δεν μπορεί να είναι αποδεκτό για ένα ηγέτη να κατακτά μια άλλη περιοχή επειδή απλά κατέχει μια ατομική βόμβα. Αυτό το αξίωμα πρέπει να καταστραφεί.

Έτσι οδηγούμαστε στον επόμενο κίνδυνο, την Κίνα. Οπωσδήποτε, δεν έχει ξεφύγει από το μοντέρνο κόσμο τόσο πολύ όσο η Ρωσία και εμπορικά παραμένει στενά συνδεδεμένη με τη Δύση. Έχει όμως αυτοκρατορικές τάσεις. Το καλύτερο που θα μπορούσε να της συμβεί λοιπόν είναι να αρχίσει να διασπάται για να γλιτώσει από το ζυγό του Πεκίνου. Περιοχές όπως η Ταϊβάν και το Χονγκ Κόνγκ δίνουν το παράδειγμα ξεπερνώντας σε επιδόσεις την Κίνα.

Διχασμένη Ρωσία

Πρέπει να αφήσουμε τη Ρωσία να διχαστεί μόνη της. Αν το κεντρικό καθεστώς αποδυναμωθεί θα εμφανιστούν πυρήνες αυτονομίας. Όπως είπαμε και προηγουμένως το φιλελεύθερο μοντέλο δεν είναι συμβατό με το ρωσικό και η Ρωσία δεν μπορεί να επιβιώσει αν δεν είναι υπερ-συγκεντρωμένη.

Τελειώνοντας τον πόλεμο στην Ουκρανία

Αν δώσεις στον Πούτιν το οτιδήποτε, θα έχει κερδίσει τον πόλεμο. Η ηγεσία της Ρωσίας πρόπιε να ταπεινωθεί και ο μόνος τρόπος για να συμβεί αυτό είναι να υποχωρήσει. Χρειαζόμαστε μια επανάληψη του Ρωσο-Ιαπωνικού πολέμου του 1905. Σε μια τέτοια περίπτωση ο Πούτιν θα εξολοθρευθεί από το εσωτερικό του. Ιστορικά σε αυτούς που δέχονται αυταρχικά καθεστώτα, δεν αρέσει να τα βλέπουν αποδυναμωμένα. Ένας αδύναμος Πούτιν, παύει να είναι Πούτιν. Με τον ίδιο τρόπο ένας καλός, προνοητικός και σκεπτόμενος Τραμπ, παύει να είναι Τραμπ. Για να συνεχιστεί η δύναμη τέτοιων ηγετών πρέπει αρκετά κορόιδα να ταΐζουν αυτό το αφήγημα που τους κρατά δυνατούς. Αν αρχίσουν να το αμφισβητούν, τότε θα έχει ξεκινήσει η αρχή του τέλους τους.

Με την πολυαναμενόμενη απόφαση της συντονίστριας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης στην οποία περιγράφεται ο τρόπος που θα λειτουργήσει το φετινό καλοκαίρι η Χρυσή και κυρίως η απαγόρευση αποβίβασης επισκεπτών, το σίριαλ που έχει ξεκινήσει εδώ και λίγους μήνες για όσα συμβαίνουν 7 μίλια μακριά από την Ιεράπετρα, άλλαξε τροπή.

Οι αντιδράσεις εκ μέρους της δημοτικής αρχής και όσων έχουν οικονομικά συμφέροντα στη Χρυσή ήταν έτσι κι αλλιώς δεδομένες και γνωστές εξαρχής, και αυτός είναι ο λόγος που ο Δήμος Ιεράπετρας αποφάσισε να μη συμμετάσχει ουσιαστικά στην Επιτροπή Παρακολούθησης του Σχεδίου Δράσης για την προστασία της Χρυσής. Υπήρχαν απλά διαφορετικές προτεραιότητες αλλά και ένας πολύ διαφορετικός τρόπος αντίληψης της λειτουργίας του κράτους.

Η Επιτροπή εξ' ορισμού, και για πρώτη φορά στα χρονικά, ασχολήθηκε με τη νομιμότητα και με πρακτικούς τρόπους εφαρμογής της, καταλήγοντας να προτείνει τον περιορισμό της πρόσβασης.

Να θυμίσουμε πως η εισήγηση αυτή προέκυψε απ' τη στιγμή που η Δασική Υπηρεσία Λασιθίου δήλωσε στην Επιτροπή πως δεν έχει δυνατότητα για φύλαξη της Χρυσής, αλλά και την αδυναμία της Αστυνομίας και του Λιμεναρχείου είτε να συμβάλλουν στη φύλαξη είτε να μπορέσουν να ελέγξουν τον καθημερινό αριθμό επισκεπτών όπως και τους ζητήθηκε.

Η Δημοτική Αρχή και η πλειοψηφία του Δημοτικού Συμβουλίου της Ιεράπετρας απ' την άλλη είχε μοναδικό της μέλημα να μην περιοριστεί η επισκεψιμότητα το φετινό καλοκαίρι και αυτό επέλεξε να το επιδιώξει παρακάμπτοντας την Επιτροπή, αναζητώντας πολιτικές παρεμβάσεις.

Το πρώτο που κατάφερε είναι να αποσπάσει μια υπόσχεση από τον Υπουργό Γιάννη Πλακιωτάκη πως θα βοηθήσει στο βρεθούν οι απαραίτητοι, και κατά τον ίδιο, φύλακες, ώστε το φετινό καλοκαίρι για πρώτη φορά να υπάρχει κάποιος έλεγχος στη Χρυσή και τελικά μέσα από την εξασφάλιση της φύλαξης να άλλαζε η εισήγηση της επιτροπής. Το δεύτερο ήταν να κινητοποιήσει περισσότερο την Επιτροπή η οποία τελικά κατάφερε να βρει ένα σκάφος που θα παραχωρηθεί στη δασική υπηρεσία.

Εκ του αποτελέσματος φαίνεται όμως πως ο Υπουργός δεν  κατάφερε να βρει φύλακες και έτσι η εισήγηση της Επιτροπής, έγινε πράξη από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης με την απόφαση για περιορισμό της επισκεψιμότητας να έχει εκδοθεί σε ΦΕΚ και να είναι πλέον νόμος του κράτους.

Αυτή τη στιγμή εξελίσσεται το δεύτερο μέρος του σήριαλ, με τον Δήμαρχο της Ιεράπετρας να ζητά εκ νέου πολιτικές παρεμβάσεις για να αλλάξει ή να καταργηθεί η απόφαση της Αποκεντρωμένης και να συνεχίσει όπως παλιά η επισκεψιμότητα στη Χρυσή.

Την ίδια στιγμή για πρώτη φορά στα χρονικά οι αρμόδιες υπηρεσίες, (Αστυνομία, Λιμεναρχείο, Δασική, Πυροσβεστική, Κτηματική) μετά και από εισαγγελική πίεση η οποία ζητήθηκε από την Επιτροπή, αλλά ελπίζουμε και από αληθινό ενδιαφέρον, προσπαθούν να καταλάβουν τις πραγματικές τους αρμοδιότητες και το πως θα τις εφαρμόσουν.

Ας πάμε τώρα στην ουσία.

Για όσους έχουν και την ελάχιστη επαφή με τη νήσο Χρυσή είναι μάλλον εύκολα κατανοητό πως αν το φετινό καλοκαίρι οι αρμόδιες υπηρεσίες αρχίσουν να κάνουν τη δουλειά τους, πάρα πολλά θα αλλάξουν μέσα και έξω από τη Χρυσή.

Έτσι λοιπόν, και σε συνδυασμό με την απαγόρευση αποβίβασης στη νήσο Χρυσή το καλοκαίρι του 2022, υπάρχει η πιθανότητα να συμβούν τα εξής:

• Το φυσικό περιβάλλον δεν θα πιεστεί από την ανθρώπινη παρουσία

• Δεν θα φτιαχτούν ξανά καβάτζες που θα πρέπει να γκρεμιστούν του χρόνου

• Θα υπάρξει ένας σχετικός έλεγχος στον αριθμό των επισκεπτών

• Θα αρχίσει να αποκτάται εμπειρία στους ελέγχους των παραβάσεων μέσα και έξω από τη Χρυσή

• Ο Δήμος Ιεράπετρας θα χρειαστεί να δαπανήσει λιγότερα χρήματα για την καθαριότητα

• Θα υπάρξει πίεση προς τους φερόμενους ιδιοκτήτες να ξεκαθαρίσουν το ιδιοκτησιακό καθεστώς

• Επιχειρηματίες και Δήμος θα αναγκαστούν να βρουν κάποιους (στοιχειωδώς έστω) ευρηματικούς τρόπους για να κάνουν την εμπειρία της Χρυσής ελκυστική, δηλαδή να αποκτήσουν μια τουριστική-επικοινωνιακή προσέγγιση στο πιο τουριστικό σημείο της περιοχής

• Τα έσοδα των επιχειρηματιών μεταφέρουν κόσμο θα είναι μειωμένα (μένει να φανεί πόσο)

Με εξαίρεση λοιπόν το τελευταίο σημείο είναι φανερό πως οι εξελίξεις για τη Χρυσή δεν είναι απλά θετικές αλλά κοσμοϊστορικές. Και για αυτές, οφείλεται η εκπόνηση του τριετούς σχεδίου δράσης με πρωτοβουλία του πρώην Υπουργού Περιβάλλοντος Κωστή Χατζηδάκη.

Μια ανατροπή σε αυτό το πλαίσιο που διαμορφώνεται δεν θα υπενθυμίσει απλά ότι ζούμε σε μια μπανανία όπου οι νόμοι αλλάζουν όποτε τ' αποφασίσουν διάφοροι Υπουργοί, αλλά κυρίως θα δώσει το σήμα σε όσους έχουν ευθύνες για την κατάσταση στη Χρυσή πως μπορούν να συνεχίσουν ακάθεκτοι.

Αυτό που σίγουρα όμως δεν μπορεί να αλλάξει είναι πως η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών της Ιεράπετρας αναγνωρίζει πλέον πως η Χρυσή έχει εξελιχθεί σε ένα πρόβλημα που πρέπει να λυθεί, γιατί αφορά τόσο το παρόν όσο και το μέλλον της περιοχής.

Η Χρυσή θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα τουριστικό προορισμό παγκόσμιου ενδιαφέροντος, και όχι ως ένα σημείο για να ξεφορτώνονται τουρίστες. Το μόνο που αρκεί για να συμβεί αυτό είναι να το θελήσει η ίδια η Ιεράπετρα.

Το μεγαλύτερο πολιτικό επίτευγμα της ανθρωπότητας είναι η μείωση των πολέμων. Αυτό είναι που τώρα απειλείται, ισχυρίζεται ο διακεκριμένος ιστορικός και φιλόσοφος Γιουβάλ Νώε Χαράρι σε άρθρο του στον Economist. Το άρθρο μπορείτε να το διαβάσετε ΕΔΩ στα αγγλικά, αλλά απευθύνεται μόνο σε συνδρομητές. Η μετάφραση που ακολουθεί είναι δική μας.

Στην καρδιά της Ουκρανικής κρίσης κρύβεται ένα θεμελιώδες ερώτημα σχετικά με τη φύση της ιστορίας και τη φύση του ανθρώπου: είναι η αλλαγή εφικτή; Μπορούν οι άνθρωποι να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρονται ή μήπως η ιστορία επαναλαμβάνεται αενάως, με τους ανθρώπους καταδικασμένους να ξαναζούν παλιές τραγωδίες χωρίς να αλλάζουν τίποτα εκτός από το ντεκόρ;

Μια σχολή σκέψης αρνείται σθεναρά ότι μπορεί να υπάρξει αλλαγή. Ισχυρίζεται πως ο κόσμος είναι μια ζούγκλα, πως το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό, και το μόνο που εμποδίζει τη μια χώρα από το να απειλήσει μια άλλη είναι η στρατιωτική ισχύς. Έτσι ήταν πάντα, και έτσι πάντα θα είναι. Όσοι δεν πιστεύουν στο νόμο της ζούγκλας, όχι μόνο αυταπατώνται, αλλά ρισκάρουν την ίδια τους την ύπαρξη. Δεν θα επιβιώσουν για πολύ.

Μια άλλη σχολή σκέψης υποστηρίζει πως ο λεγόμενος νόμος της ζούγκλας δεν είναι ένας φυσικός νόμος σε καμία περίπτωση. Οι άνθρωποι τον δημιούργησαν και οι άνθρωποι μπορούν να τον αλλάξουν. Αντίθετα σε δημοφιλείς παρανοήσεις, η πρώτη ξεκάθαρη απόδειξη για οργανωμένο πόλεμο εμφανίζεται μόλις πριν από 13.000 χρόνια. Ακόμα και μετά από αυτή τη χρονολογία έχουν υπάρξει πάρα πολλές ιστορικές περίοδοι για τις οποίες δεν υπάρχει καμία αρχαιολογική ένδειξη πως οι άνθρωποι πολεμούσαν μεταξύ τους. Αντίθετα με τη βαρύτητα, ο πόλεμος δεν είναι μια θεμελιώδης δύναμη της φύσης. Η έντασή του και η ύπαρξή του εξαρτάται από τις υποβόσκουσες τεχνολογικές, οικονομικές και πολιτισμικές συνθήκες. Όσο αυτές οι συνθήκες αλλάζουν, έτσι αλλάζει και ο πόλεμος.

Αποδείξεις τέτοιων αλλαγών βρίσκονται παντού γύρω μας. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, τα πυρηνικά όπλα μετέτρεψαν τον πόλεμο μεταξύ των υπερδυνάμεων σε μια συλλογική τρέλα συλλογικής αυτοκτονίας, ωθώντας τα πιο ισχυρά έθνη στη Γη να βρουν λιγότερο βίαιους τρόπους για να λύνουν τις διαφορές τους.

Αν και οι πόλεμοι μεταξύ υπερδυνάμεων, όπως οι δεύτεροι Καρχηδονιακοί Πόλεμοι από το 246π.Χ με 146π.Χ, που οδήγησαν στην εγκαθίδρυση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ή ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, έχουν προεξέχουσα θέση στην ιστορία, τις τελευταίες επτά δεκαετίες δεν έχει υπάρξει καμία πολεμική σύρραξη μεταξύ υπερδυνάμεων.

Την ίδια περίοδο, η παγκόσμια οικονομία έχει μεταμορφωθεί σε σημείο που δεν βασίζεται πλέον στην ύλη αλλά στη γνώση. Εκεί που κάποτε η βασική πηγή πλούτου ήταν οι υλικές πηγές, όπως τα χρυσορυχεία, εύφορες εκτάσεις με σιτάρι ή πετρέλαιο, σήμερα η βασική πηγή πλούτου είναι η γνώση. Ακόμα κι αν μπορείς να αποκτήσεις μια πετρελαιοπηγή με τη βία, αυτό δεν μπορείς να το κάνεις με τη γνώση. Τα οφέλη μιας νέας βίαιης κατάκτησης λοιπόν, είναι πλέον μειωμένα.

Τελικά μια τεκτονική αλλαγή έχει λάβει χώρα στον παγκόσμιο πολιτισμό. Πολλές ελίτ στη διάρκεια της ιστορίας, είτε σκεφτούμε τους Βίκινγκς είτε τον Μπενίτο Μουσολίνι, έβλεπαν τον πόλεμο θετικά και επιζητούσαν την προσωπική τους «αθανασία» μέσω των κατακτήσεων. Κάτι που διάσημοι καλλιτέχνες της ιστορίας όπως ο Όμηρος ή ο Σέξπηρ εξυμνούσαν. Άλλες ελίτ όπως η Χριστιανική εκκλησία, έβλεπαν τον πόλεμο ως ένα αρνητικό, αλλά αναγκαίο κακό.

Εδώ και κάμποσες γενιές όμως, για πρώτη φορά στην παγκόσμια ιστορία, ο πλανήτης ελέγχεται από ελίτ που θεωρούν τον πόλεμο ταυτόχρονα αρνητικό αλλά και εφικτό να αποφευχθεί. Ακόμα και πολιτικοί όπως ο o Tζορτζ Μπους ο νεότερος, ή ο Ντόναλντ Τραμπ, για να μην αναφερθούμε στις Μέρκελ και στις Άρντερν1 αυτού του κόσμου, είναι πάρα πολύ διαφορετικοί από πολιτικούς όπως ο Αττίλας ο Ούνος ή ο Μέγας Αλέξανδρος2. Συνήθως έρχονται στην εξουσία με όνειρα για εσωτερικές μεταρρυθμίσεις αντί για ξένες κατακτήσεις. Την ίδια ώρα οι περισσότεροι αναγνωρισμένοι καλλιτέχνες από τον Πάμπλο Πικάσο μέχρι τον Στάνλει Κιούμπρικ, είναι περισσότερο γνωστοί για την απεικόνιση της φρίκης του πολέμου αντί για την εξύμνηση των αρχιτεκτόνων του.

Σαν αποτέλεσμα όλων αυτών των αλλαγών, πολλές κυβερνήσεις σταμάτησαν να θεωρούν τους επιθετικούς πολέμους ως ένα αποδεκτό μέσο για να προωθούν τα συμφέροντά τους, και τα περισσότερα κράτη σταμάτησαν να φαντασιώνονται για την κατάκτηση και εξολόθρευση των γειτόνων τους. Είναι απλά λάθος να πιστεύει κανείς πως από μόνη της η στρατιωτική δύναμη αποτρέπει τη Βραζιλία από το να κατακτήσει την Ουρουγουάη, η την Ισπανία να εισβάλλει στο Μαρόκο.

Οι παράμετροι της ειρήνης

Η πτώση των πολεμικών δραστηριοτήτων μπορεί να φανεί μέσα από διάφορα στοιχεία. Από το 1945 έχει γίνει σχετικά σπάνιο να αλλάζουν σύνορα από ξένες επεμβάσεις, ενώ ούτε ένα αναγνωρισμένο έθνος του πλανήτη δεν έχει εξαλειφθεί από το χάρτη επειδή το κατέκτησε ένα άλλο. Σίγουρα δεν έχει υπάρχει έλλειψη από άλλου είδους συγκρούσεις όπως εμφύλιοι πόλεμοι ή άλλες αναταραχές. Αλλά ακόμα κι αν τα λάβουμε όλα αυτά υπόψιν, στις πρώτες δύο δεκαετίες του 21ου αιώνα η ανθρώπινη βία έχει σκοτώσει λιγότερους ανθρώπους, σε σχέση με αυτούς που αυτοκτόνησαν, πέθαναν σε τροχαία ή έχασαν τη ζωή τους από ασθένειες σχετικές με την παχυσαρκία. Τα όπλα έγιναν λιγότερο θανατηφόρα από τη ζάχαρη.

Οι ακαδημαϊκοί συχνά διαφωνούν σχετικά με τα ακριβή στατιστικά, αλλά το σημαντικό είναι να κοιτάμε πέρα από τα μαθηματικά. Η πτώση των πολέμων είναι ένα ψυχολογικό όσο και στατιστικό φαινόμενο. Το πιο σημαντικό του χαρακτηριστικό είναι είναι η μεγάλη αλλαγή στο ίδιο το νόημα της έννοιας της «ειρήνης». Για το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας ειρήνη σήμαινε την προσωρινή παύση των πολέμων. Όταν οι άνθρωποι το 1913 έλεγαν πως υπάρχει ειρήνη μεταξύ της Γαλλίας και της Γερμανίας εννοούσαν πως ο Γαλλικός και ο Γερμανικός Στρατός δεν συγκρούονταν μεταξύ τους, αλλά όλοι ήξεραν πως αυτό μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή.

Τις πρόσφατες δεκαετίες η «ειρήνη» έχει φτάσει να σημαίνει «την αδυνατότητα ενός πολέμου». Για πολλές χώρες, μια εισβολή από τους γείτονές τους είναι κάτι που δεν μπορούν να το συλλάβουν καν ως ιδέα. Ζω στην Μέση Ανατολή, οπότε ξέρω πάρα πολύ καλά ότι υπάρχουν εξαιρέσεις σε αυτές τις τάσεις. Αλλά το να τις αναγνωρίζουμε ως τάσεις είναι τουλάχιστον το ίδιο σημαντικό με το να είμαστε σε θέση να επισημαίνουμε και τις εξαιρέσεις.

Αυτή η «νέα ειρήνη» δεν είναι ένα στατιστικό εύρημα η μια χίπικη φαντασίωση. Αντανακλάται ξεκάθαρα σε ψυχρά υπολογισμένους κρατικούς προϋπολογισμούς. Τις τελευταίες δεκαετίες κυβερνήσεις ανά τον κόσμο έχουν νιώσει αρκετά ασφαλείς ώστε να μειώσουν τις στρατιωτικές τους δαπάνες σε ποσοστά της τάξης του 6,5%, την ίδια στιγμή που ξοδεύουν πολύ περισσότερα για την εκπαίδευση, την υγεία και την κοινωνική πρόνοια.

Τείνουμε να το θεωρούμε ως δεδομένο, όμως αυτό είναι κάτι το εντυπωσιακά καινούριο στην παγκόσμια ιστορία. Για χιλιάδες χρόνια, οι στρατιωτικές δαπάνες ήταν το μεγαλύτερο έξοδο κάθε πρίγκηπα, σουλτάνου και κατακτητή. Σπανίως ξόδευαν το παραμικρό για την εκπαίδευση ή την υγεία των μαζών.

Η πτώση των πολέμων δεν ήρθε σαν αποτέλεσμα μιας θεϊκής παρέμβασης ή από κάποια αλλαγή των νόμων της φύσης. Είναι το αποτέλεσμα ανθρώπων οι οποίοι έκαναν καλύτερες επιλογές. Θα μπορούσε κανείς να πει πως πρόκειται για το μεγαλύτερο πολιτικό και ηθικό επίτευγμα του μοντέρνου πολιτισμού. Δυστυχώς όμως το γεγονός ότι αυτό το επίτευγμα εξαρτάται από ανθρώπινες επιλογές σημαίνει πως είναι και αναστρέψιμο.

Η τεχνολογία, η οικονομία και ο πολιτισμός συνεχίζουν να αλλάζουν. Η άνοδος των ηλεκτρονικών και διαδικτυακών όπλων, των οικονομιών που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη, και οι νέες μιλιταριστικές τάσεις μπορούν να καταλήξουν σε μια νέα περίοδο πολέμου, χειρότερη από οτιδήποτε έχουμε δει ως τώρα. Για να συνεχίσουμε να απολαμβάνουμε τα οφέλη της ειρήνης, είναι απαιτητό από τους περισσότερους να κάνουν καλές επιλογές. Αντιθέτως μια μόνο άστοχη επιλογή του ενός είναι ικανή να οδηγήσει σε πόλεμο.

Για αυτό και η απειλή της Ρωσίας να εισβάλλει στην Ουκρανία πρέπει να νοιάζει κάθε άνθρωπο πάνω σε αυτό τον πλανήτη. Αν γίνει ξανά φυσιολογικό και αποδεκτό για μια μεγάλη δύναμη να μπορεί να «γρυλίζει» απέναντι στους πιο αδύναμούς γείτονές της, αυτό θα επηρεάσει το πως αισθάνονται και συμπεριφέρονται οι άνθρωποι σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης. Το πρώτο και πιο προφανές συμπέρασμα από την επιστροφή στους νόμους της ζούγκλας θα είναι η άμεση αύξηση των στρατιωτικών δαπανών εις βάρος οτιδήποτε άλλου. Τα λεφτά που θα πήγαιναν σε δασκάλους και νοσοκόμες, θα πηγαίνουν πλέον σε τανκ, πυραύλους και ηλεκτρονικά όπλα.

Η επιστροφή στη ζούγκλα θα υπονομεύσει επίσης την παγκόσμια συνεργασία σε προβλήματα όπως αυτά της πρόληψης της καταστροφικής κλιματικής αλλαγής, ή στην διακρατική ρύθμιση νέων τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη ή η γενετική μηχανική. Δεν είναι εύκολο να συνεργάζεσαι για τέτοια θέματα με χώρες οι οποίες ετοιμάζονται να σε εξαφανίσουν. Και όσο η κλιματική αλλαγή και ο αγώνας για την κατάκτηση και τον έλεγχο της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνεται, η απειλή μιας ένοπλης σύρραξης θα βαίνει αυξανόμενη, ολοκληρώνοντας ένα μοχθηρό κύκλο ο οποίος κάλλιστα θα μπορούσε να μας καταδικάσει ως είδος.

Η κατεύθυνση της Ιστορίας

Αν πιστεύετε πως η ιστορική αλλαγή είναι αδύνατη, και πως η ανθρωπότητα δεν εγκατέλειψε ποτέ τη ζούγκλα, και ποτέ δεν πρόκειται να την εγκαταλείψει, η μόνη επιλογή που έχετε είναι αν θα παίξετε το ρόλο του θύτη ή του θύματος. Απέναντι σε μια τέτοια επιλογή, οι περισσότεροι ηγέτες θα προτιμούσαν να γραφτούν στην ιστορία ως θηρευτές, και να προσθέσουν το όνομά τους σε μια άχαρη λίστα κατακτητών τους οποίους κάποιοι δυστυχείς μαθητές στο μέλλον θα πρέπει να απομνημονεύουν για τις σχολικές τους εξετάσεις στην ιστορία.

Μήπως όμως η αλλαγή είναι εφικτή; Μήπως ο νόμος της ζούγκλας είναι μια επιλογή αντί για μια νομοτέλεια; Αν ναι, τότε όποιος ηγέτης επιλέξει να κατακτήσει ένα γείτονά του θα μείνει στην ιστορία ως αυτός που κατέστρεψε το μεγαλύτερό μας επίτευγμα. Τη στιγμή που νομίσαμε πως είμασταν έξω από τη ζούγκλα, αυτός μας τράβηξε ξανά μέσα.

Δεν γνωρίζω τι θα συμβεί στην Ουκρανία. Σαν ιστορικός όμως πιστεύω στη δυνατότητα της αλλαγής. Δεν πιστεύω πως πρόκειται για αφέλεια. Είναι ρεαλισμός. Η μόνη σταθερά της ανθρώπινης ιστορίας είναι η αλλαγή. Και αυτό είναι κάτι που ίσως πρέπει να μάθουμε από τους Ουκρανούς. Για πολλές γενιές οι Ουκρανοί γνώρισαν μόνο τυραννία και βία. Υπέμειναν δύο αιώνες τσαρικού αυταρχισμού, μέχρι αυτός να καταρρεύσει εν μέσω του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Μια σύντομη απόπειρα ανεξαρτησίας γρήγορα συνετρίβη από τον Κόκκινο Στρατό που επανέφερε τη ρωσική κυριαρχία. Από τότε οι Ουκρανοί έζησαν πείνα, τον Σταλινικό τρόμο, Ναζιστική κατοχή και δεκαετίες ισοπεδωτικής κομμουνιστικής δικτατορίας. Όταν η Σοβιετική Ένωση κατέρρευσε, η ιστορία έμοιαζε να εγγυάται πως οι Ουκρανοί και πάλι θα κατέληγαν σε ένα δρόμο μιας βάρβαρης τυραννίας, δεν γνώριζαν και κάτι άλλο άλλωστε.

Επέλεξαν όμως διαφορετικά. Παρόλα τα ιστορικά παραδείγματα, παρά την πείνα και παρά όλα τα εμπόδια που έδειχναν απροσπέλαστα, οι Ουκρανοί κατάφεραν να θεμελιώσουν μια Δημοκρατία. Στην Ουκρανία, αντίθετα με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία, οι αντιπολιτεύσεις επανειλημμένα αντικαθιστούσαν ανεπαρκείς κυβερνήσεις. Όταν ήρθαν αντιμέτωπες με την απειλή του αυταρχισμού το 2004 και το 2013, οι Ουκρανοί και τις δύο φορές ξεσηκώθηκαν για να υπερασπιστούν τις ελευθερίες τους. Η δημοκρατία τους είναι κάτι το καινούριο. Το ίδιο καινούρια είναι και η «νέα ειρήνη». Και οι δύο είναι εύθραυστες και μπορεί να μην διαρκέσουν πολύ. Είναι όμως εφικτές, και μπορεί να αποκτήσουν βαθιές ρίζες. Όλα τα παλιά πράγματα κάποτε ήταν νέα. Τελικά όλα καταλήγουν στις ανθρώπινες αποφάσεις.

Ο Γιουβάλ Νώε Χαράρι είναι ιστορικός, φιλόσοφος και συγγραφέας του Sapiens (2014), του «Homo Deus» (2016), και της σειράς Sapiens: Μια εικονογραφημένη Ιστορία (2020-2021). Όλα του τα βιβλία είναι μεταφρασμένα στα Ελληνικά. Διδάσκει στο τμήμα ιστορίας του Πανεπιστημίου της Ιερουσαλήμ, και είναι συνιδρυτής της Sapienship μιας εταιρείας με στόχο να συμβάλλει στον παγκόσμιο διάλογο πάνω στα σημαντικότερα σύγχρονα ζητήματα.

Σύμφωνα με τη μελέτη του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης που χρηματοδότησε ο Δήμος Ιεράπετρας το 2015 η νήσος Χρυσή κινδυνεύει από:

1. Την παρουσία ξενικών ειδών χλωρίδας και πανίδας

2. Τον αριθμός επισκεπτών που παραμένουν και τη νύχτα στο νησί

3. Τον τρόπο διαχείρισης των σκουπιδιών

4. Τις ημιμόνιμες και σχεδόν μόνιμες κατασκευές, διάσπαρτες στο νησί

5. Την συχνή χρήση οχημάτων και ο υπερβολικός αριθμών αυτοσχέδιων δρόμων για αυτά με επιπτώσεις στον οικότοπο προτεραιότητας των αρκέρθων

6. Τον διαφορετικός βαθμός επιτυχίας κάποιων πρακτικών διαχείρισης όπως οι ξύλινοι διάδρομοι και οι σημάνσεις

7. Την έλλειψη βασικής ενημέρωσης για το νησί στους ημερήσιους επισκέπτες

Προσπερνάμε προς το παρόν το πρόβλημα 1 και χωρίζουμε τα υπόλοιπα ως εξής:

Πρόβλημα Α: 2,5,6,7

Πρόβλημα Β: 3,4

Για το πρόβλημα Β το ζήτημα συνίσταται κυρίως στην αύξηση πιθανοτήτων μιας καταστροφικής πυρκαγιάς και της αισθητικής ρύπανσης.

Για το πρόβλημα Α αντιγράφουμε από τη μελέτη:

«Οι αμμοθίνες παρουσιάζουν μια δυναμική στενά συνδεδεμένη και μάλιστα σε αμφίδρομη σχέση με τη φέρουσα βλάστηση. Αποτελούν το υπόστρωμα μιας εξειδικευμένης ποώδους και θαμνώδους βλάστησης που με τη σειρά της συμβάλλει ουσιαστικά στη διατήρηση των αμμοθινών με τη συγκράτηση της άμμου ανάμεσα στα σύμπλοκα που διαμορφώνουν οι ρίζες της.

Η κακομεταχείριση ή ακόμη χειρότερα η εξαφάνιση τμήματος της βλάστησης ή και μέρους της άμμου προκαλούν έντονες διαβρωτικές διαδικασίες με επακόλουθο την υποβάθμιση και τελικά την ταυτόχρονη εξαφάνιση των φυτών και της άμμου.

Οι παράλιοι άρκευθοι, (Juniperus macrocarpa) (που συχνά αναφέρονται με την λανθασμένη ονομασία κέδροι), δέχονται σήμερα μια αυξανόμενη ανθρώπινη πίεση, με κίνδυνο την επιτάχυνση της φυσιολογικής γήρανσής τους.

Το γεγονός ότι η Χρυσή αποτελεί πλέον, τα τελευταία χρόνια, ένα αξιοσημείωτο τουριστικό θέρετρο για πολλούς έλληνες, κυρίως κάτοικους της περιοχής Ιεράπετρας, και αλλοδαπούς εκδρομείς που συγκεντρώνουν τις δραστηριότητές τους γύρω και μέσα στο αρκευθόδασος, έχει υποβαθμίσει σημαντικά την κατάστασή του, κυρίως σε μέρη που βρίσκονται κοντά στις παραλίες.

Τα ημιμόνιμα καταλύματα, οι κατασκηνώσεις και οι πολυθρόνες (τοποθετημένες κάτω από τους παράλιους αρκεύθους στη βόρεια παραλία) έχουν προκαλέσει την απώλεια άμμου μέχρι 1 μέτρο στη βάση των δέντρων και τη νέκρωση σημαντικού ποσοστού λεπτών ριζών (που αποκαλύπτονται στην επιφάνεια του εδάφους) των μεγαλύτερων δέντρων στα σημεία που συνηθίζονται, τώρα και λίγα χρόνια. Η μέση απώλεια άμμου κάτω από τους παράλιους αρκεύθους ανέρχεται σε 25 εκατοστά, μειώνοντας με αυτόν τον τρόπο την ικανότητα αντοχής, σε κανονικές συνθήκες, των παράλιων αρκεύθων στους ισχυρούς ανέμους. Με αποτέλεσμα το πρόβλημα διάβρωσης των αμμοθινών να είναι πιο έντονο στη βόρεια πλευρά του δάσους όπου είναι συνεχής η δράση των ανέμων.

Η υλοτόμηση ριζών και χαμηλών κλαδιών καταστρέφει την ικανότητα συγκράτησης της άμμου από τους παράλιους αρκεύθους, με αποτέλεσμα να παρατηρείται αδικαιολόγητη διάβρωση σε κεντρικά σημεία του δάσους.

Η συχνή διέλευση μέσα στον οικότοπο προτεραιότητας, έχει χαράξει ανεπιθύμητα μονοπάτια, καταστρέφοντας την ποώδη βλάστηση (και τις πολύτιμες ρίζες της) που συμβάλλει σημαντικά στη συγκράτηση της άμμου. Η συνέχιση των δραστηριοτήτων μέσα και στις παρυφές του οικότοπου παράλιων αρκεύθων θα οδηγήσει μέσα σε λίγα χρόνια στην υποβάθμιση και ίσως εξαφάνιση ενός σπάνιου τύπου δάσους, που αποτελεί μνημείο φυσικής κληρονομιάς και έχει μεγάλο επιστημονικό ενδιαφέρον.»

Για ολόκληρη την μελέτη και ένα πλήρη οδηγό για όσα αφορούν τη Χρυσή πατήστε εδώ

Tα λόγια πετούν, τα γραπτά μένουν

Ακολουθούν οι θέσεις των δημοτικών παρατάξεων οι οποίες θα εξηγούν στους 14.111 πολίτες της Ιεράπετρας οι οποίοι τις ψήφισαν, αλλά και σε κάθε άλλο ενδιαφερόμενο, τη στάση τους για το ζήτημα που έχει προκύψει για την προστασίας της Χρυσής και τον φετινό προτεινόμενο περιορισμό της επισκεψιμότητάς της:

Θ. Καλαντζάκης / Ιεράπετρα Νέα Πορεία: -
Α. Πετράς / Ιεράπετρα Δήμος Πρότυπο: -
Α. Πανταζής / Μαζί Αλλάζουμε την Ιεράπετρα: -
Ε. Βλάσση / Ενωμένη Ιεράπετρα: -
Μ. Κοτσιφάκη / Λαϊκή Συσπείρωση: -
Α. Μουζουράκης / Ιεράπετρα Μπορείς : -

ΕΔΩ μπορείτε να διαβάσετε τα πρακτικά και τις αποφάσεις του πρόσφατου Δημοτικού Συμβουλίου για το ίδιο θέμα

Γιατί ασκούμε και θα συνεχίσουμε να ασκούμε κριτική από αυτή εδώ τη στήλη;

• Γιατί για πρώτη φορά επιχειρείται μια σοβαρή και με στέρεες βάσεις προσπάθεια για την προστασία και ορθής διαχείρισης της Χρυσής η οποία μάλιστα αποτελεί την πρώτη στο είδος της νομοθετική πρωτοβουλία σε όλη την Ελλάδα.

• Γιατί συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου όπως αυτή της Παρασκευής 29 Ιανουαρίου, μικραίνουν αντί να μεγαλώνουν το μέγεθος και το κύρος της Ιεράπετρας.

• Γιατί το Δημοτικό Συμβούλιο Ιεράπετρας, προτάσσει κάποιους κινδύνους υπαρκτούς (οικονομική-τουριστική ζημιά φέτος), και κάποιους ανύπαρκτους (οικονομική-τουριστική ζημιά μεσο-μακροπρόθεσμα) οι οποίοι αφενός δεν έχουν την παραμικρή σχέση με τα πραγματικά προβλήματα της Χρυσής (το αντίθετο), αφετέρου η στάση του ΔΣ προσθέτει ένα ακόμα πραγματικό πρόβλημα για τη Χρυσή. Κι αυτό γιατί φαίνεται (όπως ειπώθηκε από τον Δήμαρχο Ιεράπετρας, χωρίς αντίλογο) πως το ΔΣ θα προσπαθήσει με πολιτικές παρεμβάσεις να ακυρώσει ή να καθυστερήσει την προσπάθεια προστασίας και ορθής διαχείρισής της, με το επιχείρημα την ανάγκη για μόνιμη φύλαξη πριν από κάθε άλλη ενέργεια. Επιχείρημα το οποίο ήταν το πρώτο που εξέτασε η ειδική επιτροπή και αφού κατέληξε (όπως πολύ καλύτερα ήξερε εξαρχής η Δημοτική Αρχή) πως δεν μπορεί να εφαρμοστεί φέτος, κατέληξε στην πρόταση για περιορισμό της επισκεψιμότητας. Όλα τα παραπάνω δείχνουν πως με το πρόσχημα της άμεσης φύλαξης εκ μέρους του ΔΣ ως προαπαιτούμενο για άλλες δράσεις προστασίας είναι κάτι παραπάνω από ορατός, τόσο ο κίνδυνος να χαθεί πολύτιμος χρόνος, αλλά ακόμα περισσότερο (και με δεδομένο πως ακολουθούν προ-εκλογικοί μήνες), να χαθεί οριστικά μια τεράστια ευκαιρία την οποία η Χρυσή περίμενε για δεκαετίες.

Για ποιο λόγο ΔΕΝ ασκούμε κριτική από αυτή εδώ τη στήλη;

• Επειδή πιστεύουμε πως υπάρχει οποιοσδήποτε αιρετός ή διορισμένος που ασχολείται με το θέμα και έχει πρόθεση να καταστρέψει τη νήσο Χρυσή.

#kouragio
Πέτρος Νικολάου, 36 ετών
Από 15 χρονών και για τουλάχιστον 15 καλοκαίρια, ελεύθερος κατασκηνωτής στη νήσο Χρυσή